TCK Madde 86: Kasten Yaralama – 2026

Bu nitelikli hâl, yakın aile fertlerine yönelik şiddeti daha ağır cezayla karşılar. Kapsam şu kişileri içerir: anne, baba, büyükanne, büyükbaba ve üst kuşak (üstsoy); çocuklar, torunlar ve alt kuşak (altsoy); evlilik süresince ve sonrasında eş; kan kardeşler (üvey kardeşler dahil değildir).

Evlatlık ilişkisinde uygulama: Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2018/614 sayılı kararına göre evlat edinme işlemi, Türk Medeni Kanunu m. 17 anlamında kan hısımlığı doğurmadığından üstsoy-altsoy hısımlığı meydana getirmez. Bu nedenle evlatlık ile evlat edinen arasındaki yaralama eyleminde 86/3-a hükmü uygulanamaz.

Hesaplama örneği: TCK 86/1 temel ceza (1 yıl 6 ay – 3 yıl) + 1/2 artırım = 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay hapis cezası.

Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenen yaralama bu bent kapsamındadır. Yaşlılar, engelliler, ağır hastalar, küçük çocuklar ve kimi durumlarda ileri derecede sarhoş ya da uyku hâlindeki bireyler bu kapsamda değerlendirilebilir.

Failin mağdurun savunmasız konumundan bilinçli yararlanması aranmaz; nesnel olarak savunmasızlık hâli varsa nitelikli hâl oluşur. Ancak savunmasızlığın geçici bir durumdan değil, kalıcı ya da süregelen bir özellikten kaynaklandığı hâllerde uygulama daha kolay kabul görür.

(c) bendi: Kamu görevlisinin görevini yerine getirmesi nedeniyle o kişiye karşı kasten yaralama gerçekleştirilmesi hâlinde uygulanır. Görev ile yaralama arasında nedensellik bağı şarttır; kişisel bir anlaşmazlıktan kaynaklanan yaralama bu kapsama girmez. Polise müdahale sırasında saldırı, bu bendin tipik örneğidir.

(d) bendi: Kamu görevlisinin sahip olduğu nüfuzu kötüye kullanarak kasten yaralama gerçekleştirmesi hâlini kapsar. Hâkim, savcı, polis gibi kamu görevlilerinin yetkilerini veya toplumsal konumlarını kullanarak mağduru baskı altına alarak yaralama bu kapsama girer. Zor kullanma yetkisi bulunması şartı aranmaz; nüfuzun kötüye kullanılması yeterlidir.

TCK 6/1-f bendinde silah geniş biçimde tanımlanmıştır: ateşli silahlar, patlayıcılar, kesici veya delici aletler ile saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü alet ve kullanılış amacına göre ağır sonuç doğurmaya elverişli her türlü cisim silah sayılır.

Bu tanım son derece kapsayıcıdır. Yargıtay içtihadına göre bıçak, kama, makas, demir çubuk, ağır sopa, taş, kırık şişe, tabanca kabzası, satır, tornavida gibi nesneler silah sayılmaktadır. Dolayısıyla bıçakla veya sapanla yaralama da bu bent kapsamında değerlendirilir.

Silahla yaralama cezası hesabı: TCK 86/1 temel ceza (1 yıl 6 ay – 3 yıl) üzerine 1/2 artırım ile sonuç ceza 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay hapis olarak belirlenir. BTM hâliyle birleşmesi durumunda (86/2 + 86/3-e) hesaplama farklı yapılır.

7242 sayılı Kanunla 2020 yılında TCK’ya eklenen bu bent, yaralamayı özellikle acımasız, sanki zevk alır gibi ya da alışılmışın çok ötesinde bir vahşetle gerçekleştiren faillere uygulanır. Diğer nitelikli hâllerden farklı olarak artırım oranı yarı değil, tam bir kattır.

Uygulamada canavarca his; fiilin uzun süreli ve işkence niteliğinde sürdürülmesi, mağdurun yoğun acı çekmesinden duyulan tatmin, alışılmışın çok ötesinde bir şiddet yoğunluğu gibi olgularla somutlaşır. Halin varlığı hâkimin takdirindedir ve savunma bu noktayı yoğun biçimde tartışmalıdır.

Ceza hesabı: TCK 86/1 temel ceza (1 yıl 6 ay – 3 yıl) üzerinden 1 kat artırım: 3 yıl – 6 yıl hapis.

TCK 86/2 (BTM hâli) şikâyete tabidir. Mağdur, olayı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyetçi olmalıdır; aksi hâlde şikâyet hakkı zamanaşımına uğrar (CMK m. 73).

Şikâyetin geri alınması: BTM hâlinde mağdur şikâyetini geri alabilir ve bu dava düşürür. Geri alma, kovuşturma başlamadan veya ilk derece mahkemesinde hüküm açıklanmadan önce yapılabilir. Geri alma hakkı yalnızca bir kez kullanılabilir; sonraki şikâyetler hüküm doğurmaz.

TCK 86/1 (temel hâl): Şikâyete bağlı değildir. Savcılık re’sen harekete geçer; mağdurun şikâyetçi olmaktan vazgeçmesi davayı durdurmaz. Ancak uzlaşma mümkündür.

TCK 86/3 (nitelikli hâller): Tüm nitelikli hâllerde şikâyet aranmaz ve uzlaşma yolu da kapalıdır.

TCK 86/1 ve 86/2 kapsamındaki yaralama suçları, CMK 253. maddesi uyarınca uzlaşma kapsamındadır. Uzlaşma; kovuşturma öncesinde savcılık aşamasında zorunlu olarak denenir; anlaşma sağlanamaması hâlinde dava açılır ve mahkeme aşamasında da uzlaşma tekrar denenebilir.

Uzlaşma süreci: Cumhuriyet savcılığı, uzlaştırmacı görevlendirir. Uzlaştırmacı her iki tarafla ayrı ayrı görüşür. Taraflar anlaşırsa uzlaşma belgesi imzalanır ve dava düşer. Uzlaşmada mağdurun zararının tazmini, maddi tazminat ödenmesi veya sembolik bir edim ifası söz konusu olabilir.

Pratikte önemi: Uzlaşma, sanığın sicilini temiz tutmasını ve dava düşümünü sağlayan en etkili hukuki araçlardan biridir. Uzlaşma görüşmeleri; tazminat miktarı, ödeme koşulları ve mağdurun beklentileri açısından bir avukat tarafından yürütülmelidir.

Uzlaşma mümkün olmayan hâller: TCK 86/3 kapsamındaki tüm nitelikli hâllerde uzlaşma yoluna gidilemez.

Dava zamanaşımı, suça verilen azami cezaya göre belirlenir (TCK m. 66):

• TCK 86/2 (BTM hâli): Azami ceza 1 yıl 6 ay olduğundan dava zamanaşımı 8 yıldır.
• TCK 86/1 (temel hâl): Azami ceza 3 yıl olduğundan dava zamanaşımı 8 yıldır.
• TCK 86/3 nitelikli hâller: Artırılmış ceza nedeniyle dava zamanaşımı 8 yıldan 15 yıla kadar uzayabilir.

BTM hâlindeki 6 aylık şikâyet süresi, dava zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır. Şikâyet süresi geçse de dava zamanaşımı devam eder; ancak şikâyetsiz hallerde savcılık takipsizlik kararı verir.

TCK 86 kapsamında hükmolunan ceza 2 yıl veya altındaysa HAGB kararı verilebilir. HAGB için aranan koşullar:

• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm edilmemiş olması,
• Hükümlenen cezanın 2 yılı aşmaması,
• Sanığın HAGB’ı kabul etmesi,
• Mağdurun zararının giderilmiş olması.

HAGB kararı verilmesi hâlinde sanık 5 yıl denetim süresiyle serbest bırakılır. Bu sürede yeni bir kasıtlı suç işlenmezse dava düşer ve sicile işlenmez. Yeni suç işlenmesi durumunda geri bırakılan ceza açıklanır ve infaz edilir. HAGB; sanığın suç kaydının temiz kalması açısından son derece önemlidir.

2 yıl ve altındaki hapis cezaları (gençler için 3 yıl) ertelenebilir. Erteleme için hâkimin, sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanısına varması gerekir. Erteleme, cezanın infazını askıya alır; para cezasına çevirme değildir. Denetim süresi içinde yeni suç işlenmezse ceza çekilmiş sayılır, sicile “ertelenmiş” ibaresiyle işlenir.

TCK 86/2’de seçimlik ceza olarak doğrudan “hapis veya adli para cezası” öngörülmüştür; mahkeme koşulları değerlendirerek adli para cezasına hükmedebilir. TCK 86/1’de temel ceza hapis cezasıdır; somut koşullar varsa kısa süreli hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir. Nitelikli hâllerde (86/3) adli para cezasına çevirme neredeyse olanaksızdır.

Kasten yaralama davalarında en yaygın indirim nedenlerinden biri haksız tahriktir. Failin, mağdurun haksız bir fiilinin yarattığı gazap veya şiddetli elemin etkisiyle suç işlemesi hâlinde ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilebilir.

Ağır tahrik – hafif tahrik ayrımı kritiktir. Sözlü tartışma veya itmek gibi hafif provokasyonlarda indirim oranı düşük tutulurken, fiziksel saldırı, ağır hakaret veya aile üyelerine yönelik eylemler gibi ağır tahrik hâllerinde oran artırılabilir. Yargıtay; tahrik sebebinin orantılılığını, tepkinin ölçülülüğünü ve eylemle tahrik arasındaki zamansal yakınlığı dikkate alır.

Failin kendisine ya da başkasına yönelik haksız ve devam eden bir saldırıya karşı orantılı biçimde savunma yapması hâlinde meşru müdafaa nedeniyle ceza verilmez. Dört koşulun birlikte gerçekleşmesi aranır: saldırı haksız olmalı, devam etmeli, savunma orantılı olmalı ve kaçınma imkânı bulunmamalıdır.

Sınırın aşılması: Savunma orantıyı aşarsa (saldırı bittikten sonra vurma, aşırı güç kullanma) TCK 27 kapsamında zorunluluk sınırını aşma nedeniyle ceza indirimine gidilebilir. Bu hâl meşru müdafaanın kendisi değil; onun sınırını aşmadır.

Teşebbüs: Yaralama kastıyla harekete geçen ancak sonucu gerçekleştiremeyen fail, teşebbüs nedeniyle daha az cezayla cezalandırılır. Failin elinde olmayan nedenlerle suçun tamamlanamaması teşebbüs sayılır; ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir.

Zincirleme suç: Fail, aynı suç işleme kararıyla birden fazla kez ya da birden fazla kişiye karşı yaralama gerçekleştirirse TCK 43 uyarınca zincirleme suç hükümleri uygulanabilir ve ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Her olay ayrı bir suç olarak değerlendirilmeyip tek suç kapsamında artırım yapılması, sanık açısından avantajlı olabilir.

TCK 86/1 kapsamında temel kasten yaralama için 1 yıl 6 ay ile 3 yıl arasında hapis cezası öngörülmüştür. Yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olduğu hâllerde (86/2) ceza 6 ay ile 1 yıl 6 ay arasında hapis ya da adli para cezasıdır. Nitelikli hâllerde (86/3) temel ceza yarı oranında artırılır; canavarca hisle (86/3-f) ise bir kat artar.

TCK 86/2 kapsamındaki hafif (BTM) yaralama şikâyete bağlıdır; mağdurun olayı öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyetçi olması gerekir. TCK 86/1 (temel hâl) şikâyete bağlı değildir; savcılık re’sen soruşturur. TCK 86/3 kapsamındaki nitelikli hâllerin tamamı da şikayet aranmaksızın kovuşturulur.

TCK 86/3-e kapsamında silahla yaralama; temel ceza üzerinden yarı oranında artırım yapılması anlamına gelir. Hesaplama: TCK 86/1 temel ceza (1 yıl 6 ay – 3 yıl) üzerine 1/2 artırım = 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay hapis. Bu hesaplama, yaralanmanın BTM niteliğinde olmadığını varsaymaktadır. Bıçak ve sopa da silah sayıldığından aynı hesaplama geçerlidir. Üzerine haksız tahrik, iyi hâl gibi indirimler uygulanabilir.

Evet. TCK 86/1 ve 86/2 kapsamındaki yaralama suçları uzlaşma kapsamındadır. Savcılık aşamasında uzlaştırmacı atanır; taraflar anlaşırsa dava düşer. Nitelikli hâllerde (86/3) uzlaşma yoluna gidilemez. Uzlaşma, sanığın sicilini temiz tutmasını sağlayan en etkili hukuki araçlardan biridir.

TCK 86 kapsamındaki kasten yaralama davalarında görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi‘dir. Suç, nitelikli hâller nedeniyle çok ağır bir cezayı gerektiriyorsa dosya yetkili mahkemeye gönderilmekle birlikte bu istisnai bir durumdur.

TCK 86 temel hâl ve BTM hâlleri için dava zamanaşımı 8 yıldır. Nitelikli hâllerde artırılmış ceza nedeniyle zamanaşımı 8 yılı aşabilir. BTM hâlindeki 6 aylık şikâyet süresi, dava zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır.

Evet, TCK 86 kapsamında hüküm olunan ceza 2 yıl veya altındaysa HAGB kararı verilebilir. Sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmamış olması, mağdurun zararını gidermiş olması ve HAGB’ı kabul etmesi gerekir. HAGB sonrası 5 yıl denetim altında kalan sanık, bu sürede yeni kasıtlı suç işlemezse dava düşer ve sicile işlenmez.

Eşe ya da boşandığı eşe karşı gerçekleştirilen kasten yaralama, TCK 86/3-a kapsamında nitelikli hâl sayılır. Şikâyet aranmaz ve uzlaşma mümkün değildir. Temel ceza üzerinden yarı oranında artırım yapılır. Ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve diğer koruyucu tedbirler uygulanabilir.

Kasten yaralama davası şu hâllerde düşebilir: Şikâyete bağlı hâllerde (86/2) mağdurun şikâyetini geri alması; uzlaşma prosedürünün başarıyla sonuçlanması (86/1 ve 86/2 için); dava zamanaşımının dolması; af kanununun yürürlüğe girmesi. Nitelikli hâllerde (86/3) dava şikâyet geri alımı ya da uzlaşmayla düşmez; yalnızca beraat kararı ya da zamanaşımı söz konusu olabilir.