TCK Madde 86–89 Yaralama Suçları – Hızlı Ceza Özeti (2026)
| Suç / Hâl | Ceza | Şikâyet | Uzlaşma |
|---|---|---|---|
| 86/1 – Temel kasten yaralama | 1 yıl 6 ay – 3 yıl hapis | Şikâyet aranmaz, re’sen | Mümkün |
| 86/2 – BTM ile giderilebilir yaralama | 6 ay – 1 yıl 6 ay hapis veya adlî para | Şikâyete tabi – 6 ay | Mümkün |
| 86/2 + kadına karşı BTM | Alt sınır 9 ay (2022 değişikliği) | Şikâyete tabi | Mümkün |
| 86/3 – Nitelikli hâller (silah, kamu gör. vb.) | Temel ceza +1/2; canavarca his: +1 kat | Şikâyet aranmaz, re’sen | Mümkün değil |
| 87/1 – Neticesi ağırlaşmış (organ/sürekli iz vb.) | 86/1 cezası ×2; alt sınır 4 yıl (86/3 hâlinde: 6 yıl) | Şikâyet aranmaz, re’sen | Mümkün değil |
| 87/2 – Organ/işlev kaybı, çocuk düşürme vb. | 86/1 cezası ×3; alt sınır 6 yıl (86/3 hâlinde: 9 yıl) | Şikâyet aranmaz, re’sen | Mümkün değil |
| 87/3 – Kemik kırığı/çıkığı | 86/1 cezası + hayatî etkiye göre 1/2’ye kadar artırım | Şikâyet aranmaz, re’sen | Mümkün değil |
| 87/4 – Kasten yaralama → ölüm | 86/1 hâlinde 10–14 yıl; 86/3 hâlinde 14–18 yıl hapis | Şikâyet aranmaz, re’sen | Mümkün değil |
| 88 – İhmali davranışla kasten yaralama | 86/1 ya da 87 cezasının 2/3’üne kadar indirim | Hâle göre | Hâle göre |
| 89/1 – Taksirle yaralama (temel) | 4 ay – 2 yıl hapis veya adlî para | Şikâyete tabi | Mümkün |
| 89/5 – Bilinçli taksirle yaralama | 89/1 cezası; şikâyet aranmaz | Şikâyet aranmaz, re’sen | Mümkün değil |
Türk Ceza Kanunu’nun 86, 87, 88 ve 89. maddeleri, adam yaralama suçlarının tüm biçimlerini —kasıttan taksire, basit yaralamadan ölüme varan neticelerle ağırlaşmış hâllere kadar— kapsamlı biçimde düzenler. Her madde; failin kastına, mağdurun konumuna, kullanılan araca ve sonuçta meydana gelen zararın ağırlığına göre farklı ceza aralıkları öngörmektedir. Hangi fıkranın uygulanacağına dair doğru tespit, hem mağdurun haklarını koruması hem de sanığın savunma stratejisi açısından belirleyicidir.
TCK Madde 86–89 Kanun Metinleri (Resmî Metin)
TCK Madde 86 – Kasten YaralamaMadde 86– (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.
(3) Kasten yaralama suçunun; a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı, b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, e) Silahla, f) Canavarca hisle, işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.
TCK Madde 87 – Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış YaralamaMadde 87– (1) Kasten yaralama fiili, mağdurun; a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, b) Konuşmasında sürekli zorluğa, c) Yüzünde sabit ize, d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına, neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hâllerde dört yıldan, üçüncü fıkraya giren hâllerde altı yıldan az olamaz.
(2) Kasten yaralama fiili, mağdurun; a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, d) Yüzünün sürekli değişikliğine, e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine, neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hâllerde altı yıldan, üçüncü fıkraya giren hâllerde dokuz yıldan az olamaz.
(3) Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması hâlinde, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır.
(4) Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hâllerde on yıldan on dört yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hâllerde ise on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
TCK Madde 88 – Kasten Yaralamanın İhmali Davranışla İşlenmesiMadde 88– (1) Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur.
TCK Madde 89 – Taksirle YaralamaMadde 89– (1) Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Taksirle yaralama fiili, mağdurun; a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, b) Vücudunda kemik kırılmasına, c) Konuşmasında sürekli zorluğa, d) Yüzünde sabit ize, e) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, f) Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına, neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında artırılır.
(3) Taksirle yaralama fiili, mağdurun; a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, d) Yüzünün sürekli değişikliğine, e) Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine, neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.
(4) Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması hâlinde, dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(5) Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak, birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaz.
Yaralama Suçunun Temel Unsurları ve Hukukî Tanımı
Yaralama suçu; başkasının vücuduna acı vermek, sağlığını bozmak ya da algılama yeteneğini zedelemek biçiminde üç seçimlik hareketle işlenebilir. Bu üç sonuçtan herhangi birinin gerçekleşmesi suçun oluşması için yeterlidir; üçünün birden bulunması gerekmez.
Suçun mağduru yalnızca insan olabilir; hayvanlara yönelik zarar verici eylemler bu madde kapsamında değerlendirilemez. Fail ile mağdur arasında özel bir ilişki ya da failin belirli bir sıfat taşıması zorunlu değildir; fail herhangi bir gerçek kişi olabilir.
TCK 86/1 – Temel Kasten Yaralama: 1 Yıl 6 Ay – 3 Yıl
Birinci fıkra, suçun temel hâlini düzenler. Nitelikli unsur içermeyen ve BTM düzeyini aşan her türlü kasten yaralama bu kapsamdadır. Ceza; 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir ve şikâyete bağlı değildir; savcılık re’sen soruşturur.
Suçun nasıl işlendiği —dövme, bıçaklama, sopaya vurma, yakma— temel hâlin oluşumu için değil, nitelikli hâl değerlendirmesi için önem taşır. Yöntemin ağırlığı, hâkimin temel cezayı aralık içinde nerede belirleyeceğini etkiler.
TCK 86/2 – Basit Tıbbî Müdahale (BTM) ile Giderilebilir Yaralama
İkinci fıkra; yaralama eyleminin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olduğu hâlleri kapsar. Bu hâlin birkaç temel özelliği vardır:
BTM Nedir? Adli Tıp Açısından Sınır
Basit tıbbî müdahale; ilk yardım, yara bandajı, antiseptik uygulama ya da en fazla birkaç dikişle iyileşebilecek yaralamalar için yeterli olan müdahaledir. Hastanede kalmayı, operasyon geçirmeyi, uzun süreli tedaviyi ya da takip gerektiren bir durum oluşmamışsa yaralama BTM kapsamında değerlendirilebilir.
Adli tıp raporu bu ayrımda belirleyici delildir. “BTM ile giderilebilir” ifadesi adlî tıp uzmanı tarafından verilmekte; hâkim bu raporu esas alarak hangi fıkranın uygulanacağına karar vermektedir.
Önemli: BTM ibaresi yaralanmanın önemsiz olduğu anlamına gelmez; yaralamanın tedavisinin görece basit bir tıbbî müdahaleyle tamamlanabilir nitelikte olduğunu ifade eder.
Kadına Karşı BTM Yaralamada Alt Sınır 9 Ay – 2022 Değişikliği
7406 sayılı Kanunla 12 Mayıs 2022 tarihinde 86/2’ye eklenen cümle, suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırının dokuz aydan az olamayacağını düzenlemektedir. Bu değişiklikten önce BTM düzeyindeki kadına yönelik yaralamada alt sınır 6 ay iken artık 9 aya yükseltilmiştir.
Bu düzenlemenin gerekçesi, kadına yönelik şiddetin artmasına ceza hukuku aracılığıyla yanıt vermek ve etkili bir caydırıcılık sağlamaktır. Mağdurun kadın olması tek başına bu artırımın uygulanması için yeterlidir; fail ile ilişkisi ya da aile bağı aranmaz.
TCK 86/3 – Nitelikli Hâller: Şikâyet Aranmaz, Ceza Artar
a) Aile Fertlerine Karşı Yaralama (Üstsoy, Altsoy, Eş, Kardeş)
Anne, baba, büyükanne, büyükbaba (üstsoy); çocuk, torun (altsoy); evli olunan eş, boşanılan eş ve kardeş bu kapsamdadır. Bu kişilere karşı işlenen yaralamada ceza temel hâle göre yarı oranında artırılır ve şikâyet koşulu aranmaz.
Boşanılan eşin kapsama eklenmesi, ayrılık ve boşanma süreçlerinde yaşanan şiddetin artmasına yönelik kanun koyucu tercihidir. Boşanma kararı kesinleşmiş olsa dahi eski eşe yönelik yaralama bu bent kapsamında değerlendirilir.
b) Savunmasız Kişiye Karşı Yaralama
Beden ya da ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenen yaralama bu kapsamdadır. Engelli bireyler, ağır hastalar, yaşlılık nedeniyle hareket edemez hâldekiler ile anlık savunma güçlüğü içindeki kişiler bu bent kapsamında değerlendirilebilir.
Savunmasızlığın failce bilinmesi ya da kasıtlı olarak bu durumdan yararlanılması nitelikli hâli pekiştirir; ancak bilginin varlığı ayrıca kanıtlanmak zorunda değildir, somut olayda kendiliğinden anlaşılabilir.
c ve d) Kamu Görevine Bağlı Yaralama
(c) Kamu görevlisine görevinden dolayı: Mağdurun yerine getirdiği kamu görevi ile yaralama arasında nedensellik bağı bulunmalıdır. Polis, hâkim, savcı, memur gibi kamu görevlilerine görev esnasında ya da görevi nedeniyle saldırılması bu kapsama girer. Özel yaşamına yönelik bir saldırı bu bent kapsamında değildir.
(d) Kamu görevlisinin nüfuzunu kötüye kullanması: Failin kamu görevlisi sıfatından kaynaklanan yetkiyi ve korkutma gücünü araç olarak kullanarak yaralama gerçekleştirmesidir.
e) Silahla Yaralama
Ateşli silah, bıçak, sopa, taş ve TCK 6/1-f kapsamındaki diğer araçlarla gerçekleştirilen yaralama bu bend kapsamındadır. Silahın bizzat kullanılması ya da yaralanmaya doğrudan yol açması şart değildir; tehditte araç olarak gösterilmesinin yarattığı korku yardımıyla gerçekleştirilen yaralama da bu kapsama girer.
Silah vasfının belirlenmesi önem taşır; her cisim bu kapsamda değerlendirilemez. Mahkeme; nesnenin niteliğini, boyutunu, yaralama kapasitesini ve kullanıldığı bağlamı değerlendirir.
f) Canavarca Hisle Yaralama – En Ağır Artırım
2020 yılında eklenen bu bent, diğer nitelikli hâllerden farklı olarak yarı oranında değil bir kat artırım öngörür. Canavarca his; failin mağdurun acı çekmesinden zevk alması, olağandışı vahşet ya da insanlık dışı bir tutumla hareket etmesi biçiminde tezahür eden psikolojik bir yapıyı ifade eder.
Ceza hesabı: 86/1 temel ceza 2 yıl → canavarca his artırımı (+1 kat) = 4 yıl hapis. Aynı zamanda nitelikli hâl (örn. silah + canavarca his) birleşimi söz konusuysa her artırım kademeli biçimde uygulanır.
TCK 87 – Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Hesaplanmış Tablo
TCK 87, failin kastetmediği ama eylemi nedeniyle meydana gelen ağır sonuçlara verilen hukuki yanıttır. “Neticesi sebebiyle ağırlaşmış” ifadesi, failin ağır sonucu öngörmemiş olsa dahi —daha dikkatli davransaydı önleyebileceği varsayımıyla— bu sonuçtan sorumlu tutulduğunu anlatır.
| Netice (87/1 hâlleri) | Artırım | 86/1 sonucu (örn. 2 yıl) | Alt Sınır |
|---|---|---|---|
| Organ/duyu işlev zayıflaması, sürekli konuşma güçlüğü, yüzde sabit iz, hayati tehlike, erken doğum | +1 kat (×2) | 4 yıl | 4 yıl (86/3 hâlinde: 6 yıl) |
| Netice (87/2 hâlleri) | Artırım | 86/1 sonucu (örn. 2 yıl) | Alt Sınır |
|---|---|---|---|
| Organ/duyu işlev yitimi, konuşma/üreme kaybı, yüzün sürekli değişimi, çocuk düşürme, bitkisel hayat | +2 kat (×3) | 6 yıl | 6 yıl (86/3 hâlinde: 9 yıl) |
87/3 – Kemik Kırığı/Çıkığı: Hayatî Etkiye Göre Artırım
Kemik kırığı ya da çıkığının neden olduğu artırım, kırığın hayat fonksiyonları üzerindeki etkisine göre değişir. Yüzde birden fazla beden gücü kayıplarının sınıflandırıldığı Adli Tıp Kurumu raporları bu değerlendirmede temel dayanaktır.
- Hafif etkili kırık (% 0–10 beden gücü kaybı): Artırım uygulanmaz ya da sembolik düzeyde kalır.
- Orta etkili kırık (% 10–30): Temel ceza belirli bir oranda artırılır.
- Ağır etkili kırık (% 30+): Temel ceza yarıya kadar artırılır.
Yargıtay; kırığın yerini, ciddiyetini, iyileşme sürecini ve fonksiyonel kaybını bütüncül değerlendirerek artırım oranını belirlenmesinde hâkime geniş bir takdir alanı tanımaktadır.
87/4 – Kasten Yaralama Sonucu Ölüm: 10–18 Yıl Hapis
Fail kasten yaralamak istemiş; ancak mağdur yaralama sonucunda hayatını kaybetmiştir. Bu hüküm; neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama kapsamında değerlendirilir; kasten öldürme (TCK 81) suçunu oluşturmaz. Aralarındaki fark, failin kastının yönündedir: fail öldürmeyi değil yalnızca yaralamayı kastetmiştir.
- TCK 86/1 kapsamında işlenip ölümle sonuçlanan yaralama: 10–14 yıl hapis.
- TCK 86/3 kapsamında (nitelikli hâl) işlenip ölümle sonuçlanan yaralama: 14–18 yıl hapis.
Kasten öldürmeye teşebbüs ile kasten yaralama ayrımı: Yargıtay bu değerlendirmeyi; failin kastının yönüne, kullanılan silaha, isabet yerine, mesafeye ve failin olaydan sonraki tutumuna bakarak yapar. Hayati bölgeye yakın bir kez ateş edip uzaklaşmak doğrudan öldürme kastını değil olası kastı gösterebilir; ancak her dava kendi koşullarında incelenir.
TCK 88 – İhmali Davranışla Kasten Yaralama
Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi hâlinde —yani failin belirli bir icrai davranışta bulunmamasının kasten yaralamaya eşdeğer sayılması durumunda— verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu indirim takdiridir; zorunlu değildir. Aynı hükmün uygulanmasında TCK 83’teki koşullar (kanuni/sözleşmesel yükümlülük ya da tehlikeli durum yaratma) esas alınır.
TCK 89 – Taksirle Yaralama: 4 Ay – 2 Yıl
Taksirle yaralama; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek —isteyerek değil, ihmal ya da dikkatsizlik sonucu— başkasının yaralanmasına sebebiyet verilmesidir. Türk ceza hukukunda taksir; basit taksir (TCK 22/2) ve bilinçli taksir (TCK 22/3) olarak ikiye ayrılır.
Basit Taksir ile Bilinçli Taksir Arasındaki Fark
Basit taksir: Failin sonucu öngörmediği ve dikkat yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği hâldir. Trafik kazasında kırmızı ışıkta geçip birini yaralamak klasik örneğidir. Şikâyete bağlıdır.
Bilinçli taksir: Failin zararlı sonucu öngördüğü ancak gerçekleşmeyeceğine güvendiği hâldir. “Ben zaten durdurabilirim” diyerek aşırı hızla araç kullanıp kaza yapmak bu kapsamdadır. Bilinçli taksirle gerçekleştirilen yaralamada şikâyet aranmaz ve ceza 1/3 oranında artırılır (TCK 22/3).
Yargıtay; bilinçli taksir ile olası kast arasındaki sınırı da titizlikle değerlendirir. Belirleyici soru şudur: Fail, sonucu öngörerek “gerçekleşmeyeceğine güvendi mi?” (bilinçli taksir) yoksa “gerçekleşse de olur diye kabullendi mi?” (olası kast).
Taksirle Yaralamada Şikâyet Matrisi
- 89/1 (temel BTM düzeyi dışında taksirle yaralama): Şikâyete tabi; mağdur 6 ay içinde şikâyetçi olmalıdır.
- 89/2 (organ zayıflaması, kemik kırığı vb.): Şikâyete tabi.
- 89/3 (organ yitimi, bitkisel hayat vb.): Şikâyete tabi.
- 89/4 (birden fazla kişi yaralanması): Şikâyete tabi değildir; re’sen soruşturulur.
- 89/1 hariç bilinçli taksirle işlenmesi: Şikâyet aranmaz; re’sen soruşturulur.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
Şikâyet Süresi ve Şikâyetten Vazgeçme
Şikâyete bağlı hâllerde (86/2 ve 89/1 gibi) mağdurun olayı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyetçi olması gerekmektedir. Şikâyetten vazgeçme; kovuşturma başlamadan yapılmışsa soruşturmayı durdurur, kovuşturma aşamasında yapılmışsa dava düşürür.
Şikâyet aranmayan hâllerde (86/1, 86/3, 87, 89/4, bilinçli taksir) ise vazgeçme hukuki sonuç doğurmaz; dava re’sen yürütülür.
Uzlaşma
TCK 86/1 (temel kasten yaralama) ve TCK 86/2 (BTM) kapsamındaki suçlar uzlaşma kapsamındadır. Savcılık aşamasında uzlaştırmacı atanır; anlaşma sağlanırsa dava düşer ve sanığın sicili temiz kalır.
TCK 86/3 (nitelikli hâller) ve TCK 87 kapsamındaki suçlarda uzlaşma mümkün değildir. TCK 89 (taksirle yaralama) şikâyete bağlı hâllerinde uzlaşma uygulanabilir.
Zamanaşımı
- 86/2 (azami 1 yıl 6 ay): 8 yıl zamanaşımı.
- 86/1 ve 86/3 (azami 3 yıl – artırımla 4,5 yıl): 8 yıl zamanaşımı.
- 87/1 ve 87/2 (azami 6–9 yıl): 8–15 yıl zamanaşımı.
- 87/4 (10–18 yıl hapis): 15–25 yıl zamanaşımı.
- 89/1 (azami 2 yıl): 8 yıl zamanaşımı; ayrıca 6 aylık şikâyet süresi geçerliliğini korur.
HAGB, Erteleme ve Haksız Tahrik
HAGB ve Erteleme
Somut ceza 2 yıl veya altında kalırsa HAGB kararı verilebilir. 86/2 ve bazı 86/1 hâllerinde bu eşik sağlanabilmektedir; 87 ve özellikle 87/4 kapsamındaki ağır neticeli hâllerde HAGB pratikte güçtür.
Cezanın ertelenmesi de 2 yıl ve altındaki cezalar için mümkündür. 86/2 kapsamındaki karar çoğunlukla bu eşiğin altında kaldığından erteleme sık başvurulan bir sonuçtur.
Haksız Tahrik İndirimi (TCK 29)
Kasten yaralama suçunda da haksız tahrik indirimi uygulanabilir. Şiddetli öfkeyle, mağdurun haksız eylemi karşısında tepki olarak gerçekleştirilen yaralama hâllerinde hâkim, verilecek cezayı dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirebilir.
Yargıtay içtihadına göre tahrikin “hafif” mi yoksa “ağır” mı olduğu; somut olayın koşullarına, mağdurun eyleminin boyutuna ve failin tepkisinin orantılılığına göre belirlenir. Bu değerlendirme hâkimin takdirindedir ve temyiz incelemesine konu olabilir.
Meşru Savunma (TCK 25) – Hukuka Uygunluk Nedeni
Failin kendisine ya da başkasına yönelik fiilî ve haksız bir saldırıyı defetmek amacıyla yaralama gerçekleştirmesi hâlinde meşru savunma söz konusu olabilir. Saldırının gerçek, anlık ve orantısız olmaması; savunmanın saldırıyla orantılı biçimde gerçekleştirilmiş olması şarttır.
Sınırın aşılması; korku, panik ya da heyecan nedeniyle meydana gelmişse TCK 27/2 uyarınca ceza kaldırılabilir. Her iki hâl de ciddi bir savunma argümanı sunmaktadır.
Kasten Yaralama ile Kasten Öldürmeye Teşebbüs Arasındaki Sınır
Uygulamada en çok karıştırılan mesele budur. Yargıtay bu değerlendirmeyi şu olgulara dayalı olarak yapar:
| Kriter | Kasten Yaralama (TCK 86–87) | Kasten Öldürmeye Teşebbüs (TCK 81 + 35) |
|---|---|---|
| Kastın yönü | Fail yaralamayı kasteder; ölüm öngörülmez | Fail öldürmeyi kasteder; ölüm gerçekleşmez |
| İsabet yeri | Kollar, bacaklar, omuz gibi yaşamsal olmayan bölgeler | Baş, göğüs, boyun gibi hayati bölgeler |
| Silah kullanımı | Tek isabet, zayıf güç | Tekrarlı isabet, uzak mesafeden amaçlı atış |
| Failin sonraki tutumu | Durur, yardım çağırır, pişmanlık gösterir | Uzaklaşır, yardım etmez, ölümü teyit etmeye çalışır |
Tazminat Davası – Mağdurun Hakları
Ceza davasından bağımsız olarak mağdur; hukuk mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Maddi tazminat; tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı ve gelecekteki bakım masraflarını kapsar. Manevi tazminat ise acı, ıstırap ve kişilik değerlerinin zedelenmesi nedeniyle talep edilebilir.
Ceza davası kesinleşmişse hukuk mahkemesi fiilin varlığını artık tartışmaz; yalnızca tazminat miktarını belirler. Bu nedenle ceza ve hukuk davalarını paralel yürütmek hem mağdur hem de sanık için stratejik açıdan önemlidir.
Emsal Yargıtay Kararları – TCK 86–89
Yargıtay – Olası Kastla Kasten YaralamaYargıtay içtihadına göre olası kastla kasten yaralama; failin yaralama sonucunu öngörmesi ve bu sonucu kabullenmesiyle oluşur. Taksirle yaralamadan farkı; failin sonucu öngörmüş olmasıdır. Olası kastla gerçekleştirilen yaralamalarda TCK 21/2 uyarınca ceza dörtte birden yarıya kadar indirilir. Mahkeme, kastın türünü —doğrudan, olası ya da taksirli— somut olayın tüm koşullarına göre değerlendirir.
Yargıtay – Birden Fazla Nitelikli Hâlin BirleşmesiKasten yaralama suçunda birden fazla nitelikli hâlin bir arada bulunması —örneğin silahla (86/3-e) ve üstsoya karşı (86/3-a) aynı anda— her nitelikli hâlden ayrı ayrı artırım yapılmaz. Yargıtay içtihadına göre bu durumda temel ceza belirlendikten sonra en ağır nitelikli hâle göre tek artırım uygulanır ya da hâkim hâllerin ağırlığını ceza aralığı içindeki konumlandırmada gözetir. Birden fazla nitelikli hal, hâkimin temel cezayı üst sınıra yakın tayin etmesini gerektirebilir.
Yargıtay – Kemik Kırığının Hayat Fonksiyonlarına Etkisi ve Artırım OranıTCK 87/3 kapsamında uygulanacak artırım oranının belirlenmesinde Adli Tıp Kurumu raporunun hayat fonksiyonları üzerindeki etkiyi net biçimde ortaya koyması şarttır. Yargıtay, soyut bir “kırık var” tespitinin tek başına artırım için yeterli olmadığını; kırığın hayatî fonksiyonları hangi oranda etkilediğinin raporda somutlaştırılması gerektiğini içtihat etmektedir. Bu nedenle savunma ve iddia arasındaki adli tıp raporu tartışmaları bu hâlin uygulanmasında belirleyici niteliktedir.
Yargıtay – Kamu Görevlisine Basit Yaralama ve Şikâyetten VazgeçmeSilah vasfındaki bir nesneyle (örneğin ağır sopa) kamu görevlisine karşı gerçekleştirilen yaralama, TCK 86/3-c ve 86/3-e bentlerini aynı anda karşılayabilir. Bu hâlde suç şikâyete tabi değildir; mağdurun sonradan şikâyetten vazgeçmesi davayı durdurmaz. Yargıtay, bu hâllerde re’sen soruşturmanın devamı gerektiğini ve şikâyetten vazgeçmenin yalnızca şikâyete tabi hâllerde sonuç doğurduğunu içtihat etmektedir.
Yargıtay – Kasten Yaralama ile Kasten Öldürmeye Teşebbüsün AyrımıYargıtay, bir kişiyi bıçakla yaralayıp olay yerinden kaçan sanığın kastını değerlendirirken; bıçağın boyutunu, isabet yerini, yaranın derinliğini, sanığın yaralamadan sonraki davranışını ve hayati tehlike oluşturup oluşturmadığını birlikte değerlendirir. Hayati bölgeye tek bıçak darbesi indirip uzaklaşan sanıkta olası kastla öldürmeye teşebbüs değil, kasten yaralamanın oluştuğuna hükmedilen kararlar mevcuttur; ancak her dava kendine özgü koşullarında incelenmektedir.
Yargıtay – Bilinçli Taksirle Yaralama ve Şikâyet ŞartıTCK 89/5 uyarınca bilinçli taksirle gerçekleştirilen taksirle yaralama suçlarında (89/1 kapsamına giren BTM düzeyindekiler hariç) şikâyet aranmaz; savcılık re’sen soruşturur. Yargıtay, bilinçli taksir ile olası kast arasındaki sınırı belirlerken “failin sonucu öngörüp öngörmediğini” değil, “öngördüğü hâlde gerçekleşmeyeceğine güvenip güvenmediğini” esas alır. Aşırı hızla köy içinden geçen ve yaralama meydana geldiğinde “böyle bir şey olabileceğini bilmiyordum” diyen sürücünün bilinçli taksirle hareket ettiğinin kabulü için somut koşulların titizlikle incelenmesi gerektiğini içtihat etmektedir.
Yargıtay – Canavarca Hisle Yaralama Unsurunun İspatıTCK 86/3-f kapsamında canavarca hisle yaralama nitelikli hâlinin uygulanabilmesi için failin mağdurun acı çekmesinden duyduğu tatminin ya da olağandışı vahşetin somut olgularla ortaya konulması gerekir. Yargıtay; salt ağır bir yaralama eyleminin tek başına canavarca his unsurunun kabulü için yeterli olmadığını, failin bu duyguyla hareket ettiğine dair öznel kastın delillerle desteklenmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Bu nitelikli hâlin hâkimce uygulanması durumunda gerekçenin somut olgulara dayandırılması zorunludur; aksi hâlde karar bozma sebebi teşkil edebilir.
Sık Sorulan Sorular – TCK 86, 87, 88, 89
Kasten yaralama suçunun cezası ne kadardır?
TCK 86/1 kapsamında temel kasten yaralama için 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapis; BTM düzeyinde yaralama için 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adlî para cezası; kadına karşı BTM yaralamada alt sınır 9 aydır. Nitelikli hâllerde bu ceza yarı oranında artırılır; canavarca hisle işlenmesi hâlinde bir kat artırılır.
Taksirle yaralama suçunun cezası ne kadardır?
TCK 89/1 kapsamında taksirle yaralama için dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası öngörülmüştür. “3 aydan 1 yıla” şeklinde yer alan yaygın hata doğru değildir. Ağır neticeler (organ zayıflaması, kemik kırığı vb.) için ceza yarı oranında; daha ağır neticeler için bir kat artırılır. Birden fazla kişi yaralanmışsa 9 aydan 5 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
BTM ile nitelikli yaralama arasındaki fark nedir?
BTM ile giderilebilir yaralama (86/2); hafif, kısa süreli tedaviyle iyileşebilecek yaralamadır ve şikâyete tabidir. Temel kasten yaralama (86/1); daha ciddi, BTM’yi aşan yaralamadır ve şikâyet aranmadan re’sen soruşturulur. Ayrım, adli tıp raporuyla belirlenir.
Kasten yaralama suçunda uzlaşma mümkün müdür?
TCK 86/1 (temel kasten yaralama) ve TCK 86/2 (BTM düzeyi) kapsamındaki suçlar uzlaşma kapsamındadır. TCK 86/3 (nitelikli hâller) ve TCK 87 kapsamındaki suçlarda uzlaşma mümkün değildir.
Silahla yaralama kaç yıl ceza gerektirir?
Silahla yaralama, TCK 86/3-e kapsamında nitelikli hâldir. Temel ceza (86/1: 1 yıl 6 ay – 3 yıl) yarı oranında artırılır → 2 yıl 3 ay – 4 yıl 6 ay hapis. Aynı zamanda neticesi ağırlaşmış bir sonuç doğurmuşsa TCK 87 hükümleri de uygulanır ve ceza buna göre yeniden hesaplanır.
Yaralama suçunda görevli mahkeme hangisidir?
TCK 86 ve 89 kapsamındaki yaralama suçlarının büyük çoğunluğunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi‘dir. TCK 87/4 kapsamındaki, ölümle sonuçlanan kasten yaralama hâllerinde ise ceza aralığı nedeniyle Ağır Ceza Mahkemesi görevli olabilir.
Adam Yaralama Suçunda Danışmanlık AlınTCK 86, 87, 88 ve 89 kapsamındaki yaralama davalarında; BTM sınırının doğru belirlenmesinden nitelikli hâl itirazına, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamada adli tıp raporunun tartışılmasından haksız tahrik ve meşru savunma savunmasının kurgulanmasına kadar her aşamada deneyimli bir ceza avukatına danışmanız hak kayıplarını önler.