TCK Madde 220 Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma – 2026
| Fıkra / Sıfat | Ceza | Notlar |
|---|---|---|
| 220/1 – Örgüt kurma veya yönetme | 5 – 10 yıl hapis | En az 3 üye + elverişlilik şartı |
| 220/2 – Örgüt üyeliği | 2 – 5 yıl hapis | Hiyerarşik yapı içinde bilinçli katılım |
| 220/3 – Silahlı örgüt artırımı | +1/2 artırım | Silahlı olma = tüm fıkralara uygulanır |
| 220/4 – Örgüt faaliyetinde ayrıca suç | TCK 220 + işlenen suç cezası (gerçek içtima) | Her iki suçtan ayrı ceza |
| 220/5 – Çocuk araç kullanımı (2025 eklentisi) | Yönetici cezası +1/2 ila +1 kat | Yönetici ayrıca fail olarak cezalandırılır | 24/12/2025 tarihli 7571/20 md. ile eklendi |
| 220/6 – (İptal) | Anayasa Mahkemesi iptal kararı (5/11/2024) | 9 Temmuz 2025 itibarıyla yürürlükten kalktı |
| 220/7 – Örgüte bilerek yardım | Üye gibi ceza; yapılan yardıma göre 1/3’e kadar indirim | Hiyerarşik yapı dışında olsa da üyelik cezası |
| 220/8 – Örgüt propagandası | 1 – 3 yıl hapis | Basın yoluyla: +1/2 | Cebir/şiddet yöntemlerini meşrulaştırma veya övme |
| Görevli mahkeme | Ağır Ceza Mahkemesi | – |
| Zamanaşımı | 220/1: 15 yıl | 220/2: 8 yıl | 220/8: 8 yıl | – |
Türk Ceza Kanunu’nun 220. maddesi; suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerin kurucularını, yöneticilerini ve üyelerini yaptırıma bağlarken; örgüt adına faaliyet yürütenlerden örgütün propagandasını yapanlara uzanan geniş bir eylem yelpazesini kapsamlı biçimde düzenlemektedir. 2024 ve 2025 yıllarında yapılan önemli değişiklikler — 6. fıkranın Anayasa Mahkemesi tarafından iptali ile 5. fıkraya çocukların araç olarak kullanılmasına ilişkin eklenti — maddeyi güncelliği en yüksek düzenleme hâline getirmektedir.
TCK Madde 220 Kanun Metni (Güncel — 2026)
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – Madde 220 (Son değişiklik: 24/12/2025–7571/20 md.)
Suç işlemek amacıyla örgüt kurma
(1) Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması hâlinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir.
(2) Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Örgütün silahlı olması hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısı oranında artırılır.
(4) Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi hâlinde, ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunur.
(5) Örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması hâlinde, örgüt yöneticilerine yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır. Örgüt yöneticileri, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır.
(6) Bu fıkra; Anayasa Mahkemesi’nin 5/11/2024 tarih ve K.:2024/189 sayılı kararıyla iptal edilmiş olup 9 Temmuz 2025 itibarıyla yürürlükten kalkmıştır.
(7) Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi, örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Örgüt üyeliğinden dolayı verilecek ceza, yapılan yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir.
(8) Örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
220/6 İptal Kararı ve Pratik Sonuçları (2025)
Anayasa Mahkemesi’nin 5 Kasım 2024 tarihli, E.:2024/81 K.:2024/189 sayılı kararıyla; TCK 220/6’nın “örgüt adına suç işleyen kişinin ayrıca üyelik cezasıyla cezalandırılması” hükmü iptal edilmiştir. Karar, 9 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
| Durum | İptal Öncesi (–9 Temmuz 2025) | İptal Sonrası (9 Temmuz 2025+) |
|---|---|---|
| Örgüt adına suç işleyen kişi (üye olmayan) | Hem işlenen suçtan hem de üyelik suçundan ceza alıyordu | Yalnızca işlenen suçtan ceza alır; üyelik cezası verilemiyor |
| Lehe kanun uygulaması | – | İptal öncesi mahkûm olanlar için lehe kanun değerlendirmesi yapılabilir |
| Yeniden yargılama talebi | – | Kesinleşmiş kararlarda yargılamanın yenilenmesi yolu açık olabilir |
Suç Örgütünün Beş Zorunlu Unsuru
Bir yapının TCK 220 anlamında suç örgütü sayılabilmesi için aşağıdaki beş unsurun birlikte varlığı zorunludur:
| Unsur | Açıklama | Eksik Olursa Ne Olur? |
|---|---|---|
| 1. En az 3 kişi | Örgüt varlığı için kanun açıkça 3 kişi alt sınırı koymuştur | İki kişi → örgüt değil; en fazla iştirak hükümleri |
| 2. Suç işleme amacı | Örgütün kuruluş ya da faaliyet amacının suç işlemek olması | Meşru amaçlı dernek/kuruluş → TCK 220 uygulanamaz |
| 3. Süreklilik | Tek bir suç için geçici birliktelik değil; devamlı yapı | Tek olay için birleşme → iştirak; örgüt değil |
| 4. Hiyerarşi | Emir-komuta zinciri; alt-üst ilişkisi | Eşit statülü gevşek birliktelik → örgüt unsuru tartışmalı |
| 5. Elverişlilik | Üye sayısı ve araç-gereç bakımından amaç suçları işlemeye yeterli | Elverişsiz yapı → örgüt suçu oluşmaz; hazırlık hareketi |
220/1 ile 220/2 Arasındaki Sıfat Farkı
Örgüt Kurma ve Yönetme: 5–10 Yıl
Kurma: Örgütü bizzat oluşturan, üyeleri bir araya getiren, yapıyı tasarlayan kişidir. Örgütün fiilen faaliyete geçmiş olması zorunlu değildir; elverişli bir yapının kurulmuş olması yeterlidir.
Yönetme: Mevcut bir örgütü sevk ve idare eden, karar alan, talimat veren kişidir. Yönetici; kurucudan farklı olarak sonradan bu konuma gelebilir. Yöneticinin örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen tüm suçlardan ayrıca fail olarak sorumlu tutulması; özellikle 220/5 ile güçlendirilmiş durumdadır.
Örgüt Üyeliği: 2–5 Yıl
Örgüte üye olmak; hiyerarşik yapıya dahil olarak örgütün amaçlarına bilinçli biçimde katılmayı ifade etmektedir. Yargıtay; üyeliğin kanıtlanmasında şu olguları belirleyici saymaktadır:
- Örgütün hiyerarşik yapısı içinde tanımlanabilir bir rol üstlenilmesi
- Örgütle süreklilik arz eden organik bir bağ kurulmuş olması
- Örgütün amaçlarına bilerek ve isteyerek katkı sağlanması
- Örgütün bilgi, karar ya da talimatlarına erişim ve bunlara uyum
Sempati, ideolojik yakınlık ya da örgüt üyesiyle tanışıklık; tek başına üyeliği kanıtlamaz. Yargıtay bu ayrımı özellikle tartışmalı örgüt davalarında titizlikle uygulamaktadır.
220/3 – Silahlı Örgüt: +1/2 Artırım
Örgütün silahlı olması; tüm fıkralara yarı artırım uygulanmasını gerektirmektedir. “Silahlı” kavramı; örgütün salt silah taşıyan üyelerinin varlığını değil; örgütün araç ve gereçlerinin bir parçası olarak silah kullanımının örgütsel düzeyde benimsenmiş olmasını ifade etmektedir.
220/5 – Çocukların Araç Olarak Kullanılması (2025 Değişikliği)
24 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle; TCK 220/5’e önemli bir ekleme yapılmıştır. Örgütün faaliyeti kapsamında çocukların araç olarak kullanılması hâlinde:
- Örgüt yöneticilerine ilgili fıkra cezası yarısından bir katına kadar artırılır.
- Örgüt yöneticileri; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen tüm suçlardan ayrıca fail olarak cezalandırılır.
220/7 – Hiyerarşi Dışı Yardım: Üyelik Cezası Ama 1/3 İndirimi Var
Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi; üye gibi cezalandırılmakta ancak yapılan yardımın niteliğine göre bu ceza üçte birine kadar indirilebilmektedir.
| Sıfat | Ceza | İndirim İmkânı |
|---|---|---|
| Örgüt üyesi (hiyerarşi içinde) | 2 – 5 yıl hapis | Yok |
| Örgüte bilerek yardım eden (hiyerarşi dışı) | Üye gibi 2 – 5 yıl hapis | 1/3’e kadar indirim mümkün |
220/8 – Örgüt Propagandası: 1–3 Yıl
Örgütün cebir, şiddet ya da tehdit içeren yöntemlerini meşrulaştıran, öven ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik eden propagandayı yapan kişi; 1 ila 3 yıl hapis cezasıyla yaptırıma tabi kılınmaktadır. Basın-yayın yoluyla işlenirse ceza yarı artırılmaktadır.
Emsal Yargıtay Kararları – TCK Madde 220
Yargıtay – Örgüt Üyeliğinin Kanıtlanması: Sempati ile Üyelik Ayrımı
Yargıtay içtihadına göre örgüt üyeliğinin kanıtlanabilmesi için; failin örgütün hiyerarşik yapısı içinde belirli bir rol üstlenmesi, örgütle organik ve sürekli bir bağ kurmuş olması ve örgütün amaçlarına bilerek katkı sağlaması bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Salt ideolojik sempati, örgütle bağlantılı kişilerle tanışıklık ya da birlikte bulunma; üyeliği kanıtlamaz. Bu ayrım; tartışmalı örgüt davalarında savunmanın temel argüman zeminini oluşturmaktadır.
Yargıtay – Elverişlilik Koşulu: Örgütün Amacını Gerçekleştirebilecek Kapasitede Olması
Yargıtay; TCK 220/1’in uygulanabilmesi için örgütün; üye sayısı, araç-gereç ve örgütsel yapısı itibarıyla amaçladığı suçları gerçekleştirebilecek düzeyde elverişli olduğunun somut biçimde ortaya konulması gerektiğini içtihat etmektedir. Kâğıt üzerinde kalan, fiilî kapasitesi bulunmayan ya da dağınık birliktelikler; bu elverişlilik koşulunu karşılamamakta ve örgüt niteliği kazanamamaktadır.
Yargıtay – Hiyerarşi Dışı Yardımda “Bilerek ve İsteyerek” Koşulunun Kanıtlanması
Yargıtay; TCK 220/7’nin uygulanabilmesi için yardım edenin; yardım ettiği yapının suç örgütü niteliği taşıdığını bilerek ve isteyerek hareket etmiş olduğunun kanıtlanması gerektiğini içtihat etmektedir. Örgütün varlığından ve niteliğinden habersiz olduğunu savunan kişi; bu bent kapsamında değerlendirilemez. Kastın ispatında; iletişim kayıtları, mali işlemler ve organizasyonel faaliyetlere katılım belirleyici olgular olarak değerlendirilmektedir.
Yargıtay – Örgüt Faaliyetinde İşlenen Suçta Gerçek İçtima (220/4)
Yargıtay; TCK 220/4’ün açık düzenlemesi gereği; örgüt üyesinin örgüt faaliyeti çerçevesinde suç işlemesi hâlinde hem örgüt üyeliği (220/2) hem de işlenen suçtan ayrı ayrı ceza verilmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Bu gerçek içtima hükmü; örgüt üyeliği cezasını işlenen suç cezasının içinde eritilmesini önlemektedir.
Yargıtay – Silahlı Örgüt Tespitinde Silahın Örgütsel Düzeyde Benimsenmiş Olması
Yargıtay; TCK 220/3’teki “silahlı örgüt” nitelendirmesinin yapılabilmesi için; örgüt üyelerinden birinin silah taşıyor olmasının tek başına yetmediğini, silahın örgütün araçsal yapısının bir parçası hâline geldiğinin ve örgütsel düzeyde benimsendiğinin kanıtlanması gerektiğini içtihat etmektedir. Bu tespitte; silahın örgütün operasyonlarında fiilen kullanılıp kullanılmadığı ve örgüt kararlarında silah kullanımının yer alıp almadığı belirleyicidir.
Yargıtay – 220/8 Propaganda Suçunda İfade Özgürlüğü Sınırı
Yargıtay; TCK 220/8 kapsamındaki propaganda suçunun oluşabilmesi için; içeriğin örgütün cebir ve şiddet yöntemlerini açıkça meşrulaştırdığının ya da övdüğünün somut biçimde belirlenmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Siyasi eleştiri, haber içeriği, akademik çözümleme ve tartışma niteliğindeki ifadeler; bu bent kapsamında değerlendirilemez. AİHM’in Madde 10 güvencesi ve orantılılık ilkesi; her somut olayda mahkeme tarafından ayrıca gözetilmektedir.
Yargıtay – Süreklilik Unsuru: Tek Olay İçin Birleşme Örgüt Değil İştirak Oluşturur
Yargıtay; TCK 220 kapsamındaki örgüt varlığının tespitinde süreklilik unsurunun; tek bir suç ya da olay için geçici biçimde bir araya gelen yapıları kapsamaması gerektiğini içtihat etmektedir. Belirli bir suçu gerçekleştirmek için birleşip ardından dağılan kişiler; iştirak hükümleri çerçevesinde değerlendirilmeli; örgüt suçu hükümlerinin uygulanması gerektiği sonucuna varılmamalıdır. Süreklilik; örgütsel faaliyetin gelecekte de devam edeceğinin göstergelerini kapsamaktadır.
Yargıtay – Yönetici Sıfatının Tespiti: Fiilî Yetki Kullanımı Belirleyici
Yargıtay; örgüt yöneticisi sıfatının belirlenmesinde; salt resmî unvan ya da örgüt içindeki beyan edilen konumun değil, fiilî karar alma ve talimat verme yetkisinin kullanılıp kullanılmadığının esas alınması gerektiğini içtihat etmektedir. Yönetici olarak tanımlanan ancak fiilî yetki kullanmayan kişiler; somut olayın koşullarına göre üyelik sıfatıyla değerlendirilebilmektedir. Bu ayrım; ceza aralığını 2–5 yıldan 5–10 yıla taşıyan kritik bir nitelendirme meselesidir.
Sık Sorulan Sorular – TCK Madde 220
Suç örgütü kurma cezası nedir?
TCK 220/1 kapsamında örgüt kuranlar ve yönetenler 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezasıyla yaptırıma bağlanmaktadır. Üyelik için ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis öngörülmektedir. Örgüt silahlıysa bu cezalar yarı artırılmaktadır. AI arama sonuçlarında belirtilen “4–8 yıl” ve “2–4 yıl” değerleri güncel kanun metnini yansıtmamaktadır.
220/6 iptali kimleri etkiliyor?
TCK 220/6’nın Anayasa Mahkemesi kararıyla iptali; “örgüt adına suç işleyen ancak örgüt üyesi olmayan kişilerin ayrıca üyelik cezasıyla cezalandırılması” hükmünü kaldırmıştır. 9 Temmuz 2025 sonrasında bu fıkraya dayanarak yeni mahkûmiyet verilemez. Önceki mahkûmiyet kararlarında lehe kanun değerlendirmesi ve yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulabilir.
Örgüt üyeliği ile örgüte sempati arasındaki hukuki fark nedir?
Üyelik; hiyerarşik yapıya dahil olarak örgütün amaçlarına bilerek katkı sağlamayı ve örgütle organik bağ kurmayı gerektirmektedir. Salt ideolojik yakınlık, sempati, paylaşım beğenisi ya da üyelerle tanışıklık; Yargıtay içtihadına göre üyeliği kanıtlamaya yetmemektedir. Üyeliğin kabulü; somut katılım, eylemsel katkı ve örgütsel bağın delilleriyle desteklenmelidir.
Suç Örgütü Davalarında Danışmanlık Alın
TCK 220 kapsamındaki davalar; örgüt varlığının beş unsurunun somut olgularla sınanması, sempatinin üyelikten ayrıştırılması, yönetici ile üye arasındaki nitelendirme sınırı, 220/6 iptali kapsamında lehe kanun değerlendirmesi, 220/4 gerçek içtima hesabı ve 220/8 propagandanın ifade özgürlüğü sınırında konumlandırılması bakımından Türk ceza hukukunun en karmaşık ve en ağır yaptırımlı davalarını oluşturmaktadır. Gözaltının ilk saatinden temyize kadar deneyimli bir ceza avukatıyla çalışmanız kritik öneme sahiptir.