TCK Madde 87 Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama – (2026)
| Hâl / Fıkra | Artırım / Ceza | Alt Sınır (86/1 tabanlı) | Alt Sınır (86/3 tabanlı) |
|---|---|---|---|
| 87/1 – Sürekli zayıflama, yüzde sabit iz, hayati tehlike, erken doğum | 86’ya göre belirlenen ceza × 2 (1 kat artırım) | 4 yıldan az olamaz | 6 yıldan az olamaz |
| 87/2 – Organ/duyu yitimi, bitkisel hayat, iyileşmez hastalık, çocuk düşürme | 86’ya göre belirlenen ceza × 3 (2 kat artırım) | 6 yıldan az olamaz | 9 yıldan az olamaz |
| 87/3 – Kemik kırığı veya çıkığı | 86 cezası + hayat fonksiyonlarına etkisine göre 1/2’ye kadar artırım | Hayat fonksiyon derecesine göre | Hayat fonksiyon derecesine göre |
| 87/4 – Ölüm neticesi (86/1 tabanlı) | 10 – 14 yıl hapis | 10 yıl | – |
| 87/4 – Ölüm neticesi (86/3 tabanlı: nitelikli yaralama) | 14 – 18 yıl hapis | 14 yıl | – |
| Şikâyet / Uzlaşma | Şikâyet aranmaz — re’sen | Uzlaşma mümkün değil | ||
| Zamanaşımı | 87/1–2: 8 yıl | 87/4: 15 yıl (ölüm sonucu) | ||
| Görevli mahkeme | Ağır Ceza Mahkemesi | ||
Türk Ceza Kanunu’nun 87. maddesi; kasten yaralama fiilinin failin öngördüğünden çok daha ağır bir sonuca yol açması — yani kastı aşan bir netice doğurması — hâlini düzenlemektedir. TCK 86 kapsamında başlayan yaralama eylemi; mağdurun bir organını ya da duyusunu yitirmesine, yüzünün kalıcı biçimde değişmesine, bitkisel hayata girmesine ya da ölümüne neden olduğunda; artık TCK 87 devreye girmekte ve ceza dramatik biçimde yükselmektedir. Bu suç tipinin temel mantığı; failin ölüm kastı bulunmamasına karşın yaralama kastını aşan ağır netice nedeniyle sorumlu tutulmasıdır.
TCK Madde 87 Kanun Metni (Resmî Metin)
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – Madde 87
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama
(1) Kasten yaralama fiili, mağdurun; a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, b) Konuşmasında sürekli zorluğa, c) Yüzünde sabit ize, d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına, neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hâllerde dört yıldan, üçüncü fıkraya giren hâllerde altı yıldan az olamaz.
(2) Kasten yaralama fiili, mağdurun; a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, d) Yüzünün sürekli değişikliğine, e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine, neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hâllerde altı yıldan, üçüncü fıkraya giren hâllerde dokuz yıldan az olamaz.
(3) Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması hâlinde, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır.
(4) Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hâllerde on yıldan on dört yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hâllerde ise on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Maddenin Hukuki Temeli: Kastı Aşan Netice
TCK 87; “neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç” tipine en çarpıcı örneği sunmaktadır. Bu suç tipinde fail; yalnızca yaralama kastıyla hareket etmekte, ancak ortaya çıkan netice bu kastın çok ötesine geçmektedir. Türk hukukunda bu yapıya “kastı aşan netice” ya da “netice sebebiyle ağırlaşmış suç” adı verilmektedir.
Ceza Hesaplama Mekanizması: TCK 86 Tabanlı Artırım
TCK 87’nin ceza artırım mekanizması; bağımsız bir ceza aralığı değil, TCK 86 kapsamında belirlenen ceza üzerine artırım biçiminde işlemektedir:
| Temel Ceza (86’dan) | 87/1 Sonucu (+1 kat) | 87/2 Sonucu (+2 kat) | Alt Sınır (86/1 taban) | Alt Sınır (86/3 taban) |
|---|---|---|---|---|
| 86/1: 1,5 yıl (18 ay) | 3 yıl (36 ay) | 4,5 yıl (54 ay) | 87/1: min. 4 yıl | 87/2: min. 6 yıl | 87/1: min. 6 yıl | 87/2: min. 9 yıl |
| 86/1: 2 yıl (24 ay) | 4 yıl (48 ay) | 6 yıl (72 ay) | Alt sınırı aşıyor | 87/1: min. 6 yıla ulaşmak için 86/3 tabanı gerekir |
| 86/3: 4 yıl (48 ay) nitelikli | 8 yıl (96 ay) | 12 yıl (144 ay) | Alt sınırı aşıyor | Alt sınırı aşıyor |
TCK 87/1 – Birinci Derecedeki Ağır Neticeler
a) Duyu veya Organ İşlevinde Sürekli Zayıflama
“Sürekli zayıflama”; duyunun ya da organın işlevinin kalıcı biçimde azalması, ancak tamamen yitirilmemesidir. İşitme kaybının belirli bir düzeye inmesi, görme keskinliğinin kalıcı olarak düşmesi, el ya da kol gücünün kalıcı biçimde azalması bu kapsamdadır. “Sürekli” ifadesi; iyileşme olanağının bulunmadığı ya da tıbbi tahminlere göre kalıcı olduğu hâlleri kapsamaktadır.
87/1-a ile 87/2-b arasındaki kritik sınır: İşlevin zayıflaması → 87/1; işlevin tamamen yitirilmesi → 87/2. Bu ayrım; adlî tıp raporu ile belirlenmekte olup görme ya da işitme kaybının yüzde kaç olduğu belirleyicidir. Yargıtay; işlev kaybının kalıcı nitelik taşıyıp taşımadığını adlî tıp kurumu raporuna dayandırmaktadır.
b–c) Konuşmada Sürekli Güçlük ve Yüzde Sabit İz
Konuşmada sürekli güçlük: Konuşma yeteneğinin tamamen yitirilmediği ancak kalıcı biçimde zorlaştığı hâlleri kapsar; kekemelik, ses kısıklığı ya da artikülasyon bozukluğunun kalıcılaşması bu kapsamdadır.
Yüzde sabit iz: Yüzde kalıcı olarak görünür bir iz ya da skar oluşması. “Sabit” ifadesi; izin kalıcı nitelik taşıdığını; cerrahi müdahaleyle ya da zamanla geçmeyeceğini ifade etmektedir. İzin “sabit” sayılması adlî tıp raporu ile belirlenmektedir. Yargıtay; izin yalnızca estetik değil işlevsel etkisini de gözetmektedir.
d) Hayati Tehlike
Yaralama fiilinin mağdurun yaşamını gerçekten tehlikeye soktuğunun tıbbi olarak belgelenmesi zorunludur. “Hayati tehlike”; mağdurun tıbbi müdahale olmaksızın ölüm ihtimalinin ciddi ve gerçek olduğunu ifade etmektedir. Adlî tıp uzmanının raporunda “hayati tehlike geçirmiştir” ya da eşdeğer bir ifadenin yer alması bu bendin uygulanabilmesi için aranmaktadır.
87/1-d ile 87/4 arasındaki sınır: Hayati tehlike geçirildi ancak mağdur kurtuldu → 87/1-d; yaralama sonucu ölüm gerçekleşti → 87/4. Bu ayrım; ceza aralığını 4 yıl alt sınırdan 10 yıl alt sınıra taşıyan kritik bir sınırdır.
e) Gebe Kadına Karşı İşlenip Çocuğun Erken Doğması
Fiilin gebe bir kadına karşı gerçekleştirilmesi ve bu nedenle çocuğun vaktinden önce (prematür) doğmasına neden olunması bu bendi oluşturmaktadır. Failin kadının gebe olduğunu bilmesi ya da bilebilecek konumda olması aranmaktadır. Erken doğumla çocuğun düşmesi arasındaki ayrım; 87/1-e ile 87/2-e’yi birbirinden ayırmakta ve ceza artırımını belirlemektedir.
TCK 87/2 – İkinci Derecedeki Çok Ağır Neticeler
a) Bitkisel Hayat veya İyileşmez Hastalık
Bitkisel hayat; beyin faaliyetlerinin büyük ölçüde yitirildiği, bilincin tamamen ortadan kalktığı ancak yaşamsal fonksiyonların sürdüğü derin koma hâlini ifade etmektedir. İyileşmez hastalık ise tıbbi bilgi ve teknolojinin mevcut durumu itibarıyla tedavisi olanaksız olan kalıcı bir rahatsızlığın yaralama sonucu ortaya çıkmasını kapsamaktadır. Her iki hâlde de adlî tıp uzmanı raporu zorunludur.
b) Duyu veya Organ İşlevinin Tamamen Yitirilmesi
Bir gözün tamamen görmez hâle gelmesi, bir kulağın tamamen duyamaz olması, bir elin ya da kolun işlevini bütünüyle yitirmesi bu bent kapsamındadır. “Yitirme”; işlevin sıfırlanması ya da fiilen işlevsiz hâle gelmesidir; salt fiziksel olarak kopma ya da çıkarılma şart değildir. Yargıtay; işlev yitiminin kalıcılığını adlî tıp kurumu raporuyla belirleme zorunluluğunu kesinlikle içtihat etmektedir.
87/2-b – Çift Organ İçtihadı: Yargıtay; çift organlarda (iki göz, iki kulak, iki el) birinin işlev yitiriminin bu bentte “bir organın işlevinin yitirilmesi” olarak değerlendirilmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Her iki çift organın işlevini yitirmesi ise daha ağır netice olarak değerlendirilmektedir. Bu içtihat; özellikle tek göz ya da tek kulak kaybı davalarında belirleyicidir.
c) Konuşma veya Çocuk Yapma Yeteneğinin Kaybı
Konuşma yeteneğinin tamamen kaybolması (87/2-c); konuşmada yalnızca güçlük çekilmesinden (87/1-b) farklıdır. Çocuk yapma yeteneğinin yitirilmesi ise üreme organlarının yaralama sonucu kalıcı biçimde işlevsizleşmesini kapsamaktadır. Bu hâlin erkek ya da kadın mağdur için ayrıca adlî tıp raporuyla teyit edilmesi zorunludur.
TCK 87/3 – Kemik Kırığı: Hayat Fonksiyonlarına Etkisi Belirleyici
Kasten yaralamanın kemik kırığına ya da çıkığına neden olması; tek başına ceza artırımına yetmemektedir. Kırığın ya da çıkığın hayat fonksiyonları üzerindeki etkisi belirleyicidir ve bu etki; Adlî Tıp Kurumu’nun düzenlediği kategori sistemine göre sınıflandırılmaktadır:
| Hayat Fonksiyon Etkisi | Derece | Artırım Oranı |
|---|---|---|
| Günlük hayatta çok az kısıtlama | 1. derece (hafif etki) | 1/6’ya kadar artırım |
| Günlük hayatta orta düzey kısıtlama | 2. derece (orta etki) | 1/3’e kadar artırım |
| Günlük hayatta ciddi kısıtlama | 3. derece (ağır etki) | 1/2’ye kadar artırım |
TCK 87/4 – Ölüm Neticesi: 10–18 Yıl Hapis
Yaralama kastıyla hareket eden failin eylemi, mağdurun ölümüne neden olduğunda 87/4 devreye girer. Bu düzenleme; fail ölüm istememiş olsa dahi ölüm sonucundan sorumlu tutulmasını öngörmektedir. Alt ve üst sınırlar; yaralama eyleminin temel mi yoksa nitelikli mi olduğuna göre belirlenmektedir:
| Ölüm Öncesi Yaralama Türü | Ceza Aralığı |
|---|---|
| 86/1 – Temel kasten yaralama + ölüm neticesi | 10 yıldan 14 yıla kadar hapis |
| 86/3 – Nitelikli kasten yaralama + ölüm neticesi | 14 yıldan 18 yıla kadar hapis |
TCK 87/4 ile TCK 85 (Taksirle Öldürme) Arasındaki Fark
| Kriter | TCK 87/4 – Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama | TCK 85 – Taksirle Öldürme |
|---|---|---|
| Başlangıçtaki eylem | Kasten yaralama (kasıtlı) | Tamamen taksirli (dikkatsizlik, tedbirsizlik) |
| Ölüm kastı | Yok — yaralama kastı var, ölüm öngörülmüş ama istenilmemiş | Yok — hiçbir zarar kastı da yok |
| Ceza | 10–18 yıl hapis | 2–6 yıl hapis |
| Tipik örnek | Dövüp hastanelik eden kişi beklenmedik biçimde ölür | Trafik kazasında ölüm, mesleki ihmalden ölüm |
Emsal Yargıtay Kararları – TCK Madde 87
Yargıtay – 87/4 ile TCK 81 Arasındaki Kast Sınırı: Darbenin Yönü ve Niteliği Belirleyici
Yargıtay içtihadına göre kasten yaralamanın ölümle sonuçlandığı davalarda; failin yaralama kastıyla mı yoksa öldürme kastıyla mı hareket ettiğinin tespitinde; kullanılan silahın niteliği ve ölethanlığı, darbenin hedef aldığı vücut bölgesi (hayati bölge mi değil mi), darbe sayısı ve şiddeti, yaralama gerçekleştikten sonra failin tutumu ve davranışları birlikte değerlendirilmektedir. Bu olgular bütünüyle öldürme kastına işaret ediyorsa TCK 87/4 değil TCK 81 uygulanmaktadır.
Yargıtay – 87/1-a ile 87/2-b Ayrımı: Organ İşlevinde “Zayıflama” mı “Yitirme” mi?
Yargıtay; “sürekli zayıflama” (87/1-a) ile “işlevin yitirilmesi” (87/2-b) arasındaki sınırın belirlenmesinde Adlî Tıp Kurumu uzman raporunun esas alınması gerektiğini içtihat etmektedir. İşlev kaybının yüzde kaçını oluşturduğunun somut biçimde raporlanması zorunludur. Raporun yetersiz ya da belirsiz olduğu durumlarda ek rapor ya da Adlî Tıp Kurumu görüşü alınmadan verilen karar; bozma sebebi oluşturmaktadır.
Yargıtay – Çift Organ İçtihadı: Bir Gözün Kaybı 87/2-b Kapsamındadır
Yargıtay; çift organlarda (göz, kulak vb.) yalnızca birinin işlevini yitirmesinin, “bir organın işlevinin yitirilmesi” hükmü kapsamında değerlendirilmesi ve 87/2-b’nin uygulanması gerektiğini içtihat etmektedir. Bu içtihat; “tek gözü kör etmek ancak ikinci göz sağlam” olgusunu 87/1-a değil 87/2-b kapsamına taşımaktadır. Kararın uygulanabilmesi için Adlî Tıp raporunun işlev kaybını net biçimde ortaya koyması zorunludur.
Yargıtay – Hayati Tehlike Tespitinde Adlî Tıp Raporu Zorunlu
Yargıtay; TCK 87/1-d kapsamındaki hayati tehlike unsurunun; yalnızca mağdurun ağır yaralanmış ya da yoğun bakıma alınmış olmasına bakılarak değil, adlî tıp uzmanı tarafından “hayati tehlike geçirilmiştir” şeklinde raporlanmasıyla belirlenmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Adlî tıp raporunda bu ibarenin bulunmaması hâlinde 87/1-d uygulanamaz; bu durum gözden kaçırılırsa yeniden yargılama sebebi oluşturmaktadır.
Yargıtay – 87/3 Kemik Kırığında Hayat Fonksiyon Derece Tespiti
Yargıtay; TCK 87/3’ün uygulanmasında kırık ya da çıkığın hayat fonksiyonları üzerindeki etkisinin; adlî tıp uzmanı raporu temelinde somut biçimde derecelendirilmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Raporun yalnızca “kırık var” ibaresiyle yetinmesi; artırım oranının belirsizleşmesine ve ceza hesabında hataya yol açmaktadır. Hayat fonksiyon derecesinin belirtilmediği ya da yetersiz raporlandığı hâllerde Adlî Tıp Kurumu’ndan ek görüş alınması zorunludur.
Yargıtay – 87/4 Alt Sınır: 86/1 Tabanlı 10 Yıl, 86/3 Tabanlı 14 Yıl
Yargıtay; TCK 87/4’ün uygulanmasında; ölüme neden olan yaralama eyleminin temel yaralama (86/1) mı yoksa nitelikli yaralama (86/3) mı olduğunun kesin biçimde belirlenmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Nitelikli yaralama; 86/3’teki artırıcı unsurların varlığını gerektirmektedir. Bu belirlemenin hatalı yapılması; alt sınırın 10 yıl yerine 14 yıl ya da tam tersi uygulanması sonucunu doğurduğundan ciddi bir bozma sebebi oluşturmaktadır.
Yargıtay – Yüzde Sabit İz: “Sabit” İbaresinin Yorumlanması
Yargıtay; TCK 87/1-c kapsamındaki “sabit iz” unsurunun belirlenmesinde; izin görünür, kalıcı ve cerrahi müdahale ya da zaman içinde geçmeyeceği adlî tıp uzmanı tarafından raporlanan nitelikte olması gerektiğini içtihat etmektedir. Yaranın kapanmış ancak iz bırakmamış ya da izin geçici nitelikte olduğu hâllerde bu bent uygulanamaz. İzin “yüzde” mi yoksa başka bir vücut bölgesinde mi olduğu da bu bendin uygulanabilmesi için belirleyicidir.
Yargıtay – Nedensellik Bağının Kesilmesi: Mağdurun Kusuru ve Tıbbi Hata
Yargıtay; 87. madde kapsamındaki ağır neticenin failin eylemiyle değil; mağdurun kendi ihmalinden (tedaviye uymama, ilaçları almama) ya da tıbbi hatadan kaynaklandığının kanıtlanması hâlinde; nedensellik bağının kesildiğini ve ağırlaşmış netice nedeniyle failin sorumlu tutulamayacağını içtihat etmektedir. Bu içtihat; özellikle 87/4 (ölüm) davalarında savunmanın temel argüman zeminini oluşturmaktadır.
Sık Sorulan Sorular – TCK Madde 87
Kasten yaralamadan sonra mağdur ölürse kaç yıl ceza alınır?
TCK 87/4 uyarınca; temel kasten yaralama (86/1) sonucu ölüm → 10 yıldan 14 yıla kadar hapis. Nitelikli kasten yaralama (86/3) sonucu ölüm → 14 yıldan 18 yıla kadar hapis. Yaralama kastı bulunduğu ancak ölüm istenmediği hâllerde bu fıkra uygulanır. Öldürme kastı tespit edilirse TCK 81 (kasten öldürme: 24 yıl ya da ağırlaştırılmış müebbet) uygulanır.
Yumruk atıp gözü kör etmek TCK 87 kapsamında mı?
Evet. Kasten yaralama kastıyla atılan bir yumruk; mağdurun gözünün işlevini tamamen yitirmesine neden olursa TCK 87/2-b devreye girer. Yargıtay içtihadına göre bir gözün kaybı “bir organın işlevinin yitirilmesi” kapsamındadır. Bu hâlde 86/1 tabanlı en az 6 yıl hapis cezası uygulanmaktadır. Sonuçta ortaya çıkan ağır neticeden sorumluluk için yaralama kastı yeterlidir; ayrıca göz körleştirme kastının aranmadığı içtihatta kesindir.
Kemik kırığı her zaman cezayı artırır mı?
Hayır. TCK 87/3 kapsamında kemik kırığının cezayı artırabilmesi için; kırığın hayat fonksiyonlarını ne ölçüde etkilediğinin adlî tıp uzmanı tarafından raporlanması zorunludur. Etkisi son derece sınırlı bir kırık (minimal fonksiyon kısıtlaması) düşük oranda artırım doğururken; ciddi fonksiyon kaybı içeren kırıklar 1/2’ye kadar artırıma yol açabilmektedir. Raporda hayat fonksiyon derecesi belirtilmemişse artırım uygulanamaz.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunda Danışmanlık Alın
TCK 87 kapsamındaki davalar; kasten yaralama kastının öldürme kastından ayrıştırılması, ağır neticenin adlî tıp raporuyla doğru belgelenmesi, 87/1 ile 87/2 arasındaki nitelendirme sınırı, kemik kırığında hayat fonksiyon derecesinin tespiti ve nedensellik bağının kesilmesi gibi son derece teknik meseleler içermektedir. Yanlış nitelendirme; cezayı yıllarca değiştirebilmektedir. Soruşturmanın başından temyize kadar deneyimli bir ceza avukatıyla çalışmanız kritik öneme sahiptir.