TCK 116 Konut Dokunulmazlığının İhlali – 2026 Güncel
| Fıkra / Hâl | Ceza | Şikâyet / Uzlaşma |
|---|---|---|
| 116/1 – Konuta rızasız girme veya çıkmama | 6 ay – 2 yıl hapis | Şikâyet zorunlu (6 ay) | Uzlaşma mümkün |
| 116/2 – İşyerine rızasız girme veya çıkmama | 6 ay – 1 yıl hapis ya da adlî para | Şikâyet zorunlu (6 ay) | Uzlaşma mümkün |
| 116/4 – Gece vakti veya cebir/tehdit ile | 1 – 3 yıl hapis | Şikâyet aranmaz — re’sen | Uzlaşma yok |
| Gece vakti tanımı | Güneşin batmasından bir saat sonrası — güneşin doğmasından bir saat öncesi | – |
| 116/3 – Ortak kullanım/rıza istisnası | Meşru amaçla verilen rıza → suç oluşmaz | – |
| Teşebbüs | Kapıyı zorlayıp içeri girememek → suça teşebbüs olabilir | – |
| Zamanaşımı | 116/1–2: 8 yıl | 116/4: 8 yıl | – |
| Görevli mahkeme | Asliye Ceza Mahkemesi | – |
Anayasa’nın 21. maddesiyle güvence altına alınan konut dokunulmazlığı hakkı; Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesiyle cezai yaptırıma kavuşturulmaktadır. Konut, eklenti, çadır, karavan ve otel odalarından işyeri ve eklentilerine uzanan geniş bir koruma alanı sunan bu düzenleme; rızaya aykırı girişi, rızayla girip çıkmamayı ve gece vakti ya da cebir/tehdit ile işlenen ağırlaşmış biçimleri kademeli ceza mimarisiyle düzenlemektedir.
TCK Madde 116 Kanun Metni (Resmî Metin)
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – Madde 116
Konut dokunulmazlığının ihlali
(1) Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak giren veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmayan kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Birinci fıkra kapsamına giren fiillerin, açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentileri hakkında işlenmesi hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
(3) Evlilik birliğinde aile bireylerinden ya da konutun veya işyerinin birden fazla kişi tarafından ortak kullanılması durumunda, bu kişilerden birinin rızası varsa, yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Ancak bunun için rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir.
(4) Fiilin, cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti işlenmesi hâlinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Kanun Gerekçesi
TBMM Gerekçesi – TCK Madde 116
Madde ile korunan hukuki yarar; bireyin konut dokunulmazlığı hakkıdır. Bu hak; kişinin konutunda huzur içinde, dışarıdan gelen müdahalelerden korunarak yaşaması güvencesini ifade etmektedir. Konut; yalnızca barınak işlevi görmekle kalmaz; bireyin mahremiyet alanını, aile hayatını ve bireysel özerkliğini de kapsamaktadır. Bu nedenle konutun hukuken korunması; Anayasa’nın 21. maddesinde temel hak olarak güvence altına alınmıştır.
Suç; konutun rızaya aykırı biçimde girilmesi ya da rıza ile girilmesinden sonra buradan çıkılmaması biçiminde gerçekleşmektedir. İkinci fıkra; işyerleri için daha hafif bir yaptırım öngörmekte; zira işyerlerinde zaman zaman genel kamuya açık bölümler bulunabilmektedir. Üçüncü fıkradaki ortak kullanım istisnası; aile bireylerinin birbirinin konutuna girme hakkını güvence altına almakla birlikte bu güvenceyi meşru amaçla sınırlı tutmaktadır. Dördüncü fıkrada ise suçun gece vakti ya da cebir/tehdit ile işlenmesi; fiilin tehlike ağırlığını artıran olgular olarak daha ağır yaptırıma bağlanmaktadır.
“Konut” ve “Eklenti” Kavramları: Geniş Yorum
TCK 116’nın koruduğu alan; yalnızca kira sözleşmesi ya da tapuyla korunmakta olan yerlerle sınırlı değildir. Yargıtay; koruma alanını gerçek kullanım işlevine göre geniş yorumlamaktadır:
| Konut ve Eklenti Sayılan Mekânlar | Konut Sayılmayan Mekânlar |
|---|---|
| Ev, daire, müstakil konut | Halka açık kafeterya, restoran iç mekânı |
| Çadır, karavan, kamp alanındaki mesken | Alışveriş merkezi ortak alanları |
| Otel odası (kiralanan süre boyunca) | Açık pazaryeri |
| Bahçe, avlu, garaj (konutla doğrudan bağlantılı) | İstasyon ya da havalimanı kamuya açık bölüm |
| Bodrum, çatı katı (konutla işlevsel bağlantı varsa) | Halka açık kamusal parklar |
| İşyeri (kapalı, özel bölümler) | Herkesin girebileceği iş yeri girişi |
İki Seçimlik Hareket: Rızasız Girme ve Çıkmama
| Hareket | Açıklama | Örnek | Suçun Tamamlanma Anı |
|---|---|---|---|
| Rızasına aykırı girme | Mağdurun açık ya da zımni rızası olmaksızın konutuna, eklentisine girmek | Kilidi kırarak içeri girmek; anahtar kopyasıyla izinsiz girmek | İçeriye girildiği an |
| Rıza ile girip çıkmama | Başlangıçta izinle girilen konuttan mağdurun isteğine karşın ayrılmamak | Davet edilip gelen kişinin ısrarla çıkmayı reddetmesi | Çıkma talebine rağmen kalmaya devam edildiği an |
TCK 116/2 – İşyerlerine Özgü Düzenleme
İkinci fıkra; işyerleri ve eklentileri için hem daha hafif bir yaptırım hem de adlî para cezası seçeneği sunmaktadır. Ancak fıkra; dikkat edilmesi gereken önemli bir koşul içermektedir:
TCK 116/3 – Ortak Kullanım ve Rıza İstisnası
Evlilik Birliğinde Eş Rızası Nasıl İşler?
Eşlerden birinin üçüncü bir kişiyi ortak konuta davet etmesi ya da girebileceği rızasını göstermesi; diğer eşin rızasını ikame edebilmektedir. Ancak bu rızanın meşru bir amaca yönelik olması zorunludur.
Meşru amaca yönelik rıza örnekleri: Misafiri içeri almak, taşınma işçisini çağırmak, tamirciye haber vermek.
Meşru amaca dayanmayan rıza: Eşin bilgisi dışında başka biriyle birlikte yaşamak amacıyla üçüncü kişiyi konuta davet etmek; bu rıza 116/3 istisnasını karşılamaz ve diğer eşin şikâyetiyle 116/1 suçu oluşabilir.
Ortak İşyerinde Birden Fazla Kişi Ortaklığı
Birden fazla kişinin ortak kullandığı işyerinde; ortaklardan birinin rıza göstermesi; üçüncü kişinin girişini meşru kılabilmektedir. Ancak burada da rızanın meşru amaca dayanması zorunludur. İş ortağının kendi çıkarına aykırı şekilde rakip firmaya işyerine serbestçe erişim sağlaması; diğer ortakların bu durumdan habersiz olması hâlinde 116/3 istisnasının uygulanıp uygulanamayacağı her olayda ayrıca değerlendirilmektedir.
TCK 116/4 – Gece Vakti ve Cebir/Tehdit: 1–3 Yıl, Re’sen Soruşturma
Gece Vakti Nedir?
TCK 6/1-e uyarınca gece vakti; güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve güneşin doğmasından bir saat öncesine kadar devam eden süreyi ifade etmektedir. Bu tanım; saate göre değil mevsime göre değişen güneşin hareketine göre belirlenmektedir.
Cebir ve Tehdit ile Girme
Kapıyı kırarak, kilit kırarak ya da fiziksel güç uygulayarak (cebir) ya da korku yaratarak (tehdit) konutu ihlal etmek; 116/4 kapsamına girmektedir. Bu hâl; hem daha ağır yaptırımı hem de re’sen soruşturmayı beraberinde getirmektedir.
| Durum | Fıkra | Ceza | Şikâyet |
|---|---|---|---|
| Normal saatlerde kilidi kırarak girme | 116/1 (maddi zarar + giriş eylemi) | 6 ay – 2 yıl hapis | Zorunlu |
| Gece vakti kilidi kırarak girme | 116/4 (gece vakti) | 1 – 3 yıl hapis | Aranmaz — re’sen |
| Kapıyı tehditle açtırma | 116/4 (tehdit) | 1 – 3 yıl hapis | Aranmaz — re’sen |
Hırsızlık Amacıyla Konut İhlali: Şikâyet Kalkar (TCK 142/4)
TCK 142/4’e göre; hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla gerçekleştirilen konut dokunulmazlığının ihlali (TCK 116) için şikâyet koşulu aranmamaktadır. Bu özel düzenleme; hırsızlığın hazırlık aşamasını oluşturan ev yılama ve zorlamaları re’sen soruşturulabilir hâle getirmektedir.
Teşebbüs: Kapıyı Zorlamak Suç Olabilir
Konut dokunulmazlığının ihlaline teşebbüs de cezai sorumluluk doğurmaktadır. Kapıyı zorlayan, kilit kırmaya çalışan ancak içeri giremeyen fail; tamamlanmış suçun cezasının 1/4’ü ile 3/4’ü arasında ceza alabilmektedir. Yargıtay; somut olgulara göre teşebbüsün varlığını değerlendirmektedir.
İnfaz ve Pratik Süreç
TCK 116 İnfaz ve Pratik Bilgi – 2026
| 116/1–2 şikâyet süresi | Fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay (hak düşürücü) |
| 116/4 şikâyet | Şikâyet aranmaz — savcılık re’sen soruşturur |
| Uzlaşma | 116/1–2: mümkün | 116/4: uygulanmaz |
| Adlî para cezasına çevirme | 116/2’de adlî para seçeneği var | 116/1 ve 116/4’te yok |
| HAGB | 116/1 ve 116/2’de koşullar sağlanırsa mümkün |
| Erteleme | Belirli ceza miktarlarında mümkün olabilir |
| Koşullu salıverilme | Cezanın 2/3’ü infaz edilince |
Emsal Yargıtay Kararları – TCK Madde 116
Yargıtay – “Konut” Kavramı: Geçici Barınak da Kapsam İçindedir
Yargıtay içtihadına göre TCK 116’daki “konut” kavramı; yalnızca kira sözleşmesi ya da tapuyla güvence altına alınan yerlerle sınırlı olmayıp kişinin fiilen barındığı her tür mekânı kapsamaktadır. Çadır, karavan, otel odası ve geçici işçi barınağı; kişi orada fiilen yaşıyor olduğu sürece konut dokunulmazlığının koruma alanına girmektedir. Geçiciliği; koruma dışında bırakan bir neden olarak kabul etmemektedir.
Yargıtay – Rıza İle Girip Çıkmama: Çıkma Talebinin Açık Olması Aranır
Yargıtay; “rıza ile girdikten sonra buradan çıkmama” eyleminin oluşabilmesi için mağdurun çıkma talebini; söz, davranış ya da çağrı yoluyla açık ve anlaşılır biçimde ortaya koymuş olmasını zorunlu saymaktadır. İçerideki konuğa yönelik sessiz bir arzunun ya da belirsiz bir işaretin; suç oluşturmakta yeterli olmayabileceğini içtihat etmektedir. Mağdurun talebinin saatini ve biçimini kanıtlaması; bu hâlde ispat sürecinin en kritik noktasını oluşturmaktadır.
Yargıtay – Gece Vakti Tespiti: Takvim Tarihi ve Güneş Hesabı
Yargıtay; 116/4’teki gece vakti nitelikli hâlinin uygulanabilmesi için suç tarihindeki güneşin batış ve doğuş saatlerinin meteoroloji ya da takvim verileriyle somut biçimde belirlenmesi gerektiğini içtihat etmektedir. “Karanlıktı” ya da “geç saatti” gibi ifadeler; gece vakti koşulunu otomatik olarak karşılamamaktadır. TCK 6/1-e’deki tanıma göre; güneşin batmasından 1 saat sonrası ve doğmasından 1 saat öncesinin aşılıp aşılmadığının somut olarak kanıtlanması zorunludur.
Yargıtay – 116/3 Ortak Kullanım İstisnası: Rızanın Meşru Amaca Dayanması
Yargıtay; TCK 116/3’teki istisnanın uygulanabilmesi için ortak kullanıcının verdiği rızanın meşru bir amaca yönelik olduğunun kanıtlanması gerektiğini içtihat etmektedir. Eşin bilgisi ya da onayı dışında başka biriyle birlikte yaşamak amacıyla üçüncü kişiyi konuta davet etmesi; meşru amaç koşulunu karşılamamaktadır. Bu durumda diğer eşin şikâyetiyle 116/1 suçu oluşabilmektedir.
Yargıtay – İşyeri Dokunulmazlığında “Açık Rıza Gerektirmeyen Yer” Ayrımı
Yargıtay; TCK 116/2’nin uygulanabilmesi için eylemin gerçekleştiği işyeri bölümünün; müşterilerin ya da kamuoyunun serbestçe girebileceği mutat bir alan olmadığının somut biçimde belirlenmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Mağazanın müşteri bölümüne girmek; bu suçu oluşturmamaktadır. Buna karşın depo, ofis, çalışma odası ya da yönetim katı gibi özel bölümlere rızasız giriş 116/2 kapsamındadır.
Yargıtay – Hırsızlık Amacıyla Konut İhlali (TCK 142/4): Şikâyet Aranmaz
Yargıtay; TCK 142/4’ün açık düzenlemesi gereğince; hırsızlık amacıyla gerçekleştirilen konut dokunulmazlığının ihlali suçunun şikâyete bağlı olmadığını içtihat etmektedir. Hem konut ihlali hem de hırsızlık suçları re’sen soruşturulmaktadır. Bu iki suçun tek elde toplandığı olgularda; iddianamenin her ikisini de kapsayacak biçimde kurgulanması zorunludur.
Yargıtay – Eski Eşin Müşterek Konuta Girmesi: Boşanma Kararının Önemi
Yargıtay; eski eşin boşanma kararı kesinleşmeden önce müşterek konuta girmesinin; 116/1 kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin; konutun kime tahsis edildiğine ve taraflar arasındaki rızaya ilişkin somut olgulara göre belirlenmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Boşanma davası sürerken hâkim tarafından konut özgüleme kararı verilmişse; bu kararın tebliğinden sonra konuta giren eski eş 116/1’den sorumlu tutulabilmektedir.
Yargıtay – Teşebbüs: Kapıyı Zorlama İçeri Girme Olmaksızın Suça Teşebbüs
Yargıtay; konutun kapısını zorlayan ya da kilidini kırmaya teşebbüs eden ancak içeri giremeyen failin; TCK 116/1 ya da 116/4’e teşebbüs kapsamında cezalandırılabileceğini içtihat etmektedir. Teşebbüs için; failin suçu işleme kastıyla icra hareketlerine başladığının somut olgularla kanıtlanması zorunludur. Kapının önünde salt bekleme; tek başına teşebbüs kapsamına girmemektedir.
Yargıtay – Şikâyet Süresi: 6 Aylık Hak Düşürücü Süre Kaçırılırsa Dava Açılamaz
Yargıtay; TCK 116/1 ve 116/2 kapsamındaki konut ihlali suçunda; mağdurun hem fiili hem de faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunması gerektiğini içtihat etmektedir. Bu sürenin hak düşürücü nitelik taşıdığını; geçirilmesi hâlinde şikâyet hakkının sona ereceğini kesinlikle ortaya koymaktadır. Yalnızca fiili öğrenmek ya da yalnızca faili öğrenmek süreyi başlatmamaktadır; her ikisinin birlikte öğrenilmesi zorunludur.
Sık Sorulan Sorular – TCK Madde 116
Konut dokunulmazlığının ihlali suçunun cezası nedir?
Konuta rızasız girme ya da rıza ile girip çıkmama (116/1) için 6 ay ila 2 yıl hapis. İşyerine rızasız giriş (116/2) için 6 ay ila 1 yıl hapis ya da adlî para. Gece vakti ya da cebir/tehdit ile gerçekleştirilirse (116/4) 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve şikâyet aranmaz.
Eski eşim evimize zorla girdi; şikâyet etmem gerekiyor mu?
Temel hâl (116/1) şikâyete bağlıdır; 6 ay içinde şikâyet etmemeniz hâlinde dava açılamaz. Ancak giriş gece vaktinde ya da cebir/tehdit kullanılarak gerçekleştiyse (116/4) şikâyet gerekmez; savcılık re’sen soruşturur. Boşanma kararının kesinleşip kesinleşmediği ve hakim tarafından konut özgüleme kararı verilip verilmediği; eski eşin girişinin suç oluşturup oluşturmadığını belirleyen önemli olgulardır.
Kiracım evden çıkmıyor; cezai şikâyette bulunabilir miyim?
Başlangıçta rızanızla giren kiracı; kira sözleşmesinin sona ermesinden ya da tahliye talebinizden sonra çıkmazsa “rıza ile girdikten sonra çıkmama” eylemi söz konusu olabilir. Ancak kiracıyla kira ilişkisi; rızanın varlığını belirlemede belirleyicidir. Yargıtay; bu tür uzun süreli oturma uyuşmazlıklarında cezai yoldan önce icra yolunun (tahliye) tercih edilmesi gerektiğine zaman zaman dikkat çekmektedir. Durumunuz için avukat danışmanlığı önerilir.
Konut Dokunulmazlığının İhlali Konusunda Danışmanlık Alın
TCK 116 kapsamındaki davalar; gece vakti hesabının meteoroloji verisiyle somutlaştırılması, 116/3 meşru amaç istisnasının kurulması ya da çürütülmesi, eski eş konut ihlalinde boşanma kararının etkisi, hırsızlıkla birlikte konut ihlalinde iddianame kurgusu ve şikâyet süresinin doğru hesaplanması bakımından dikkatli bir hukuki strateji gerektirmektedir. Hem şikâyetçi hem de sanık sıfatıyla yanınızda olalım.