Akıl Hastalığı ve Ceza Ehliyeti – TCK 32 | 2026

Yargıtay – Beraat Değil “Ceza Verilmesine Yer Olmadığı” Kararı Verilmeli

Yargıtay; TCK 32/1 kapsamındaki sanık hakkında “beraat” kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu içtihat etmektedir. Suçun işlendiği ve failin bu kişi olduğu saptanmış; yalnızca ceza ehliyeti bulunmadığı için ceza verilmemesi söz konusudur. Bu durumda verilecek karar; “ceza verilmesine yer olmadığına” ve güvenlik tedbirine hükmolunmasıdır. Beraat kararı verilmesi; hem güvenlik tedbirinin uygulanmasını engellemekte hem de kararın hukuki dayanağını ortadan kaldırmaktadır.

Yargıtay – Akıl Hastalığının Suç Anında Var Olması Zorunlu

Yargıtay; TCK 32’nin uygulanabilmesi için akıl hastalığının yalnızca yargılama sırasında değil, suçun işlendiği anda da etkin biçimde var olduğunun kanıtlanması gerektiğini içtihat etmektedir. Suçtan sonra ortaya çıkan ya da sonradan tedaviyle geçici hâle gelen bir hastalık; 32’nin uygulanmasına zemin hazırlamaz. Fiil tarihindeki hastalık durumunu belirlemede; olayın tanıkları, failin davranışları ve tıbbi geçmişi birlikte değerlendirilmektedir.

Yargıtay – Adlî Tıp Raporuna Rağmen Mahkemenin Bağımsız Değerlendirme Yetkisi

Yargıtay; adlî tıp raporunun mahkeme için yol gösterici nitelik taşıdığını; ancak mahkemenin rapordaki sonuca katılmadığı hâllerde ayrıntılı gerekçe göstererek farklı bir değerlendirme yapabileceğini ya da ek uzman görüşü alabileceğini içtihat etmektedir. Raporu herhangi bir gerekçe göstermeksizin kabul etmemek ya da tam tersi gerekçesiz kabul etmek; her iki hâlde de bozma sebebi oluşturmaktadır.

Yargıtay – Kişilik Bozukluklarının TCK 32 Kapsamında Değerlendirilmesi

Yargıtay; antisosyal kişilik bozukluğu, borderline kişilik bozukluğu ya da narsistik kişilik bozukluğu gibi tanıların; tek başına akıl hastalığı kapsamında değerlendirilemeyeceğini ve bu tanıların 32/1 ya da 32/2 uygulanması için yeterli olmadığını içtihat etmektedir. Bu bozuklukların; fiilin hukuki anlam ve sonuçlarının algılanmasını ya da davranış yönlendirme yeteneğini fiilen ortadan kaldırdığının ya da önemli derecede azalttığının somut olgularla ortaya konulması gerekmektedir.

Yargıtay – 32/2 İndiriminde Mahkemenin Gerekçe Gösterme Zorunluluğu

Yargıtay; TCK 32/2 kapsamındaki süreli hapis için öngörülen 1/6 indiriminin mahkeme takdirine bırakılmış olduğunu; ancak indirim yapılıp yapılmamasının ve uygulanan oranın hastalığın şiddeti, kısmi ehliyetsizliğin kapsamı ve failin durumundan oluşan gerekçeyle açıklanması zorunlu olduğunu içtihat etmektedir. Gerekçesiz indirim ya da gerekçesiz indirim reddi; bozma sebebi oluşturmaktadır.

Yargıtay – Güvenlik Tedbirinin Süresi: Tehlikeli Olmama Koşuluna Bağlı

Yargıtay; TCK 57 kapsamındaki güvenlik tedbirinin; belirli bir süreyle sınırlı tutulmasının mümkün olmadığını ve kişinin toplum için tehlike oluşturmaktan çıktığının saptanmasına kadar devam etmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Belirli bir süre öngören güvenlik tedbiri kararları; bu sürenin dolmasından sonra yeniden değerlendirme yapılmaması hâlinde hak ihlaline yol açabilmektedir.

Yargıtay – İstemli Alkol/Uyuşturucuyla Aranan Ehliyetsizlik Hâlinde TCK 34 Uygulanır

Yargıtay; kişinin kendi iradesiyle alkol ya da uyuşturucu alarak kendini ehliyetsiz hâle getirdiği durumlarda TCK 32 değil TCK 34’ün uygulanması gerektiğini içtihat etmektedir. İradî sarhoşluk ya da istemli uyuşturucu kullanımı; cezasızlık hâli değil; belirli koşullarda ceza indirimine yol açan ayrı bir düzenlemedir. Bu iki maddenin karıştırılması; nitelendirme hatası oluşturmaktadır.

Yargıtay – TCK 32’nin Uygulanmasında Psikotik Epizod Dönemi Tespitinin Önemi

Yargıtay; şizofreni ya da bipolar bozukluk gibi epizodik seyir gösteren akıl hastalıklarında; suçun işlendiği dönemin aktif psikotik bir dönem mi yoksa remisyon (iyileşme) dönemi mi olduğunun tıbbi belgelerle kesin biçimde saptanması gerektiğini içtihat etmektedir. Remisyon döneminde işlenen fiiller için 32 uygulanamaz; aktif psikotik dönemde işlenen fiillerde ise hastalığın etkisinin derecesi ayrıca değerlendirilmektedir.